We Are Assamese & Tai Nation (The Theme Song of Doi Patkai by Chao Bani Bailung


The theme song of Doi Patkai "We Are Assamese & Tai Nation.mp3" Has been released by Khwon-Muong Magazinne on Today.

*Songs Details*
Title: We Are Assamese & Tai Nation
Singer(s): Chao Bani Bailung & Neha Bharati
Lyrics: Chai Ong Lee Mo Hung
Music: Kukil Sinha


সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

প্ৰসংগ - লাচিত বৰফুকন

লাচিত বৰফুকনৰ নাম নুশুনা মানুহৰ অভাৱ এই অসমমুলুকত বোধকৰো কোনো নোলাব ৷ যিটো কাৰ্য্যৰ কাৰণে আমি লাচিত বৰফুকনক মনত পেলাও, সেইটোৱেই হ'ল লাচিতে দেশৰ কাৰণে নিজৰ মোমায়েকক কাটিছিল? ? কিন্তু বুৰঞ্জীৰ কোনখন সাঁচিপতীয়া পুথিত এই যুদ্ধৰ বিৱৰণ আছিল, প্ৰকৃততেই লাচিতে মোমায়েকক কাটিছিলনে? লাচিতৰ দৰে এজন দূৰদৰ্শী সেনাপতিয়ে দেশৰ স্বাধীনতাৰ লগত জড়িত গড়টো নিৰ্মাণ কৰিবলৈ কেৱল চুড়ান্ত সময়খিনিলৈ ৰাখি থোৱাটো সম্ভৱ হব পাৰেনে? মধ্য যুগৰ অসমত সেই সময়ত প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিয়েই হৈছিল কিমান?
মধ্য যুগৰ অসমৰ ইতিহাস সম্পৰ্কীয় প্ৰকাশিত বুৰঞ্জী আৰু সাময়িক লেখনী সমূহ বিচাৰ কৰিলে দেখা পোৱা যায় নগন্য সংখ্যক লেখকৰ সৰহভাগেই আহোম ৰাজত্বৰ শেষৰ ফালে বৃটিছৰ শাসনৰ কালত অসমীয়া ভাষাত লিখিত বুৰঞ্জীৰ তথ্যৰ ওপৰত আধাৰিত ৷ এই লেখনীসমূহ গৰিষ্ঠ সংখ্যকেই প্ৰক্ষিপ্ত, পক্ষপাত দুষ্ট, বস্তুনিষ্ঠতাবিহীন ৷ বুৰঞ্জীৰ ক্লাচিক পাণ্ডুলিপিবোৰ যিবিলাকৰ প্ৰাথমিক আধাৰ গ্ৰন্থ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছিল, সম্পাদনাৰ নামত কিছুমান আধাৰহীন আৰু জনশ্ৰুতিৰ তথ্য প্ৰক্ষেপণ কৰি কেইজনমান তথাকথিত বুৰঞ্জীবিদে কেনেদৰে মৌলিকতা বিনষ্ট কৰি এইবিলাকৰ প্ৰাথমিক আধাৰ ( primrary source) হ'ব পৰা সম্ভাৱনাক চিৰদিনৰ বাবে নষ্ট কৰিলে সেই কথা " বুৰঞ্জী বিতৰ্ক " গ্ৰন্থত লক্ষীনাথ তামুলীয়ে প্ৰমাণ কৰিছে ৷
সেয়েহে মধ্যযুগৰ অসমৰ সঠিক আৰু পূৰ্ণাংগ প্ৰতিচ্ছবি পাবলৈ হ'লে সেই যুগৰ প্ৰাথমিক আধাৰ সমূহ আমি অধ্যয়ন কৰিবই লাগিব ৷ যিহেতু মধ্যযুগৰ অসমৰ ইতিহাসৰ সকলো ঘটনাৰ বিৱৰণ আছে টাই আহোম ভাষাত ৰচিত সাঁচিপতীয়া বুৰঞ্জী " লিক-খৗ- মৗং ডুন ছুন খামত " ৷ গতিকে মধ্যযুগৰ অসমৰ সমাজ ব্যৱস্থা অথৱা যিকোনো ৰাজনৈতিক ( ধৰ্মীয়) দিশত পৰ্য্যালোচনা কৰাৰ আগত এজন ইতিহাসবিদ সম্পূৰ্ণৰুপে টাই আহোম ভাষাত পাৰ্গত হ'বই লাগিব ৷ এইখিনি বৌদ্ধিক কছৰৎ যদি এজন ইতিহাসবিদে কৰিবলৈ অপাৰগ হয় তেন্তে তেনে ইতিহাসবিদে হাজাৰ বছৰতো মধ্যযুগৰ অসমৰ সম্পৰ্কে সঠিক তথ্য দিব নোৱাৰিব, ই ধ্ৰুৱ সত্য ৷
মধ্য যুগৰ অসমৰ ইতিহাস সম্পৰ্কীয় লেখনিসমূহৰ স্বাধীনোত্তৰ কালৰ পৰা বৰ্তমানেলৈকে গৰিষ্ঠসংখ্যক লেখনিয়ে ইতিহাস গৱেষণাৰ সূত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয় ৷ যিকোনো গৱেষণাৰ ফলাফল নিৰ্ভৰ কৰে কেৱল প্ৰাথমিক আধাৰ সমূহৰ ওপৰত ৷ মধ্যযুগৰ অসমৰ ইতিহাস সম্পৰ্কীয় মূখ্য প্ৰাথমিক আধাৰ হ'ল " লিক্-খৗ-মৗঙ ডুন ছুন খাম " যিখনক ৰাজবুৰঞ্জী নামেৰে জনা যায় ৷ ৰাজবুৰঞ্জীত তিনিটা বৃহৎ পাণ্ডুলিপি আছে ৷ প্ৰতিখনতে চাও লৗং ছৗ কা ফা ৰাজত্বকালৰ পৰা স্বৰ্গদেউ পুৰন্দৰ সিংহৰ ৰাজত্ব কাললৈকে বিৱৰণ আছে ৷ ইয়াৰ উপৰিও সাঁচিপতীয়া অন্যান্য বুৰঞ্জীসমূহ লিক্ খৗ ছৗ কা ফা, লিক খৗ চাও ফা, লিক খৗ মৗঙ, লিক খৗ মৗঙ লুক চাও ফা ছৗ ছেং ফা টী ফা ছৗ টাম লা, লিক্ খৗ মহুং চাংবুন মপ্লং, কু-মৗ-কু-বান আছে, যিবোৰ অদ্যপি পোহৰলৈ অহা নাই ৷ পৰিতাপৰ বিষয় এইযে আজিলৈকে কোনো এজন ইতিহাসবিদে এই বুৰঞ্জীসমূহ অনুবাদ কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা দেখা নগ'ল ৷ টাই আহোম ভাষাত লিখিত এই বুৰঞ্জীসমূহ কেৱল টাই আহোমৰে নহয়, এইবিলাক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতিটোৰ ইতিহাস ৷ মধ্য যুগৰ অসমৰ সামগ্ৰিক দলিল ৷
লাচিত বৰফুকন ছশবছৰীয়া আহোম ৰাজত্বৰ ইতিহাসত উজ্বল নক্ষত্ৰ ৷ ছৗ পুং মৗং স্বৰ্গদেৱৰ দিনৰ লামফিমা বংশৰ বৰবৰুৱাৰ সন্তান লাচিত ফুকনে ফুকন লুং ( বৰফুকন ) পদৱী পাই নৱমজন বৰফুকন ৰুপে পৰিগণিত হয় ৷ বিখ্যাত শৰাইঘাটৰ যুদ্ধত লাচিত বৰফুকনৰ ৰণকৌশল, বীৰত্ব আৰু বিচক্ষণতাৰ বাবেই ৰজা ৰামসিংহৰ নেতৃত্বত অহা প্ৰবল পৰাক্ৰমী মোগল বাহিনীক পৰাজিত কৰাৰ লগতে এই শৰাইঘাটৰ বিখ্যাত যুদ্ধই লাচিত বৰফুকনক ইতিহাসৰ পাতত তথা বিশ্ববাসীৰ সন্মুখত অমৰ কৰি তুলিলে ৷
লাচিত বৰফুকনৰ সন্দৰ্ভত টাই আহোম ভাষা অধ্যয়নৰ বৌদ্ধিক কছৰৎ নকৰাকৈ জনশ্ৰুতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি মনেসজা কথা যোগ দি আহোম বুৰঞ্জীৰ ব্যাখ্যা দিবলৈ যোৱা কিছুমান তথাকথিত পৰম্পৰাবাদী বুৰঞ্জীবিদৰ বাবে লাচিত বৰফুকনৰ বংশ পৰিচয় সম্পৰ্কে কিছু বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হৈছে ৷ এই বিৰ্তকসমূহত নোসোমাই সাঁচিপতীয়া পুথিত কেনেদৰে লাচিতৰ বিৱৰণ আছে তাক চোৱাৰ প্ৰয়াসেৰে আমি ৰাজবুৰঞ্জীৰ ১৭৯ পৃষ্ঠাত আমি পাওঁ—
" সেই বছৰেই ডৗন চিত মাহত স্বৰ্গদেৱে লানফিমা বংশৰ বৰবৰুৱাৰ পু্ত্ৰ লাচিত বৰফুকনক কলিয়াবৰলৈ গৈ দূৰ্গ এটা বনাবলৈ কলে ৷ তেওঁ তালৈ গৈ উদুমাৰিঙৰ পোতাকলঙত এটা দূৰ্গ বনালে ৷ "
উক্ত তথ্যৰ পৰা বুজা যায় যে , লাচিত বৰফুকন হৈছে মৗঙ মাও লুঙৰ পৰা চাও ফা চাও লুঙ ছৗ কা ফাৰ লগত অহা লানফিমা বংশৰ পৰিনাতি ৷ আৰু লাচিত বৰফুকনৰ পিতৃৰ পদবী আছিল " ফূ কে লুং " অৰ্থাৎ বৰবৰুৱা ৷
ৰাজবুৰঞ্জীৰ ১৯০ নং পৃষ্ঠাত আমি পাওঁ
" ৰজা ৰামসিংহৰ সৈতে বৰবৰুৱাৰ পুত্ৰ বৰফুকনৰ সৈতে টেপেৰাত যুদ্ধ হ'ল ৷ টেপেৰা এখন ঠাইৰ নাম " ৷
ৰাজবুৰঞ্জীৰ ১৮১ নং পৃষ্ঠাত আমি পাওঁ
" স্বৰ্গদেউ গড়গাঁৱলৈ আহি তেখেতৰ মানুহবোৰক প্ৰয়োজনীয় পৰামৰ্শ দিলে আৰু বৰবৰুৱাৰ পুত্ৰ লাচিতক বৰফুকন পাতিলে ৷ "
উক্ত উদ্ধৃতিসমূহৰ পৰা প্ৰতীয়মান হয় যে লাচিত বৰফুকনৰ পিতৃজন এজন বৰবৰুৱা আছিল আৰু তেখেত লানফিমা পৰিয়ালৰ পৰিনাতি ৷ এতিয়া চোৱা যাওক কোনজন বৰুৱা লাচিত বৰফুকনৰ পিতৃ ৷ ৰাজবুৰঞ্জীৰ ১৮১ নং পৃষ্ঠাত আমি পাওঁ
" লানফিমা বংশৰ মোমাই তামুলী আৰু তেওঁৰ দুজন স্বৰ্গদেউৰ লগত গৈছিল ৷ " টাই ভাষাত লানফিমাৰ অৰ্থ হ'ল ফিমাৰ নাতি ৷ ( লান- নাতি, ফিমা- ব্যক্তিৰ নাম) ৷ এই বংশৰ উপৰিপুৰুষ সকলে চাও লুঙ ছৗ কা ফা লগত অহাৰ কথা ৰাজবুৰঞ্জীৰ ১ নং পৃষ্ঠাত বিৱৰণ আছিল এনেকৈ—
" লান তাই মৗঙ আৰু লুক ফিমা ( ফিমাৰ পুত্ৰৰ পৰিয়াল ) পৰিয়াল দুটা আৰু সাতটা দুৱৰাৰ পৰিয়াল আহিছিল ৷ "
ওপৰৰ উল্লিখিত টাই আহোম ভাষাৰ সাঁচীপতীয়া বুৰঞ্জীৰ উদ্ধৃতিবোৰে প্ৰমাণ কৰে যে লাচিত বৰফুকন লানফিমা পৰিয়ালৰ পৰিনাতি আৰু লাচিত বৰফুকন এজন উচ্চ পদস্থ ৰাজবিষয়া " ফু কে লুঙ " অৰ্থাৎ মোমাই তামুলী বৰবৰুৱাৰ সন্তান আছিল ৷
১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ লগে লগে আহোম ৰাজত্বৰ ইতি পৰিছিল ৷ লগে লগে টাই আহোমসকলৰ মাজত টাই আহোম ভাষাৰ চৰ্চা কমি আহিছিল ৷ ক্ৰমশঃ অধ্যয়নৰ অভাৱত টাই আহোম ভাষাটো মুষ্টিমেয় তিনিটা ফৈদৰ মাজত আৱদ্ধ হৈ পৰিছিল ৷ সমান্তৰাল অসম বুৰঞ্জীৰ ওপৰত গৱেষণা, আলোচনা ইত্যাদি আৰম্ভ হ'বলৈ ধৰিছিল ৷ টাই ভাষাৰ জ্ঞানৰ অবিহনেও গৰিষ্ঠসংখ্যক বুদ্ধিজীৱিয়ে অসম বুৰঞ্জীৰ ওপৰত কলম চলাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল ৷ মনেসজা, জনশ্ৰুতি, বিভ্ৰান্তিকৰ তথ্য সন্নিবিষ্ট কৰি এইসকলে পৰম্পৰাবাদী বুৰঞ্জীবিদে লাচিত বৰফুকনক নিজক মোমায়েক হত্যাকাৰীৰুপত স্থাপিত কৰি আহোম বুৰঞ্জীৰ সত্যতাক চুড়ান্ত ভাৱে অৱমাননা কৰিলে ৷ এই জঘন্য কৰ্মকাণ্ডৰ সমালোচনা কৰি আজিৰ পৰা দুই দশকৰ আগতে পূৰ্বাঞ্চল টাই সাহিত্য সভাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত ড° নোমলচন্দ্ৰ গগৈয়ে লাচিত বৰফুকন সম্পৰ্কীয় ঐতিহাসিক তথ্যৰ কিছুমান টাই ভাষা জ্ঞানহীন বুৰঞ্জীবিদে কাল্পনিক তথ্য প্ৰক্ষেপ কৰা কাৰ্য্যৰ বিষয়ে এনেদৰে লিখিছিল —
" মোমাই তামুলী বৰবৰুৱা আৰু লাচিত বৰফুকন , এই দুজন বুৰঞ্জী প্ৰসিদ্ধ ৰাজনীতিক তথা সেনাপতিৰ সঁচা কাহিনীক কল্পনাৰ ৰহন সানি সাধু কথালৈ ৰুপান্তৰিত কৰাৰ এক জঘন্য প্ৰচেষ্টা চলি আহিছে ৷ এই দুজন বীৰ পুৰুষ সম্পৰ্কীয় কাহিনীৰ উৎস হৈছে—
১) পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাৰ অসম বুৰঞ্জী
২) ক্ষেত্ৰধৰ বৰগোহা়ঞি ৰচনাৱলী
৩) লাচিতৰ কাহিনী, আৱাহন, ১৯৩৬
৪) ৰাংপতা, দূৰবীণ - বেণুধৰ শৰ্মা
৫) লাচিত বৰফুকন নাটক - প্ৰবীন ফুকন
৬) Lachit Borphukan and his times— সূৰ্য কুমাৰ ভূঞা
৭) মহাবীৰ লাচিত বৰফুকন— পদ্মনাভ চলিহা "
মোমাই তামুলী বৰবৰুৱা আৰু লাচিত বৰফুকন সম্পৰ্কে সমস্ত বিভ্ৰান্তিকৰ তথ্য দাঙি ধৰাৰ মূল ব্যক্তিজন হ'ল ক্ষেত্ৰধৰ বৰগোহাঞি ডাঙৰীয়া ৷ তেখেতে সৰ্বপ্ৰথমে লাচিতক দেওঘৰীয়া বিধৱাৰ পিতৃ পৰিচয়হীন সন্তান বুলি অপযশ কৰাৰ উপৰিও অপুত্ৰক মোমাই তামুলী বৰুৱাৰ তোলনীয়া পুত্ৰ সজাইছে ৷ বৰগোহাঞি মতে ভোলাই, মমাই নামৰ দুজন বৰাই তেজত লুতুৰি পুতুৰি হৈ থকা লাচিতক ( লংলেং) মোমাই তামুলীক গতাই দিয়ে ৷ এই লংলেং নামটোৰ পৰাই কালক্ৰমত লাচিতৰ নাম হ'লগৈ বুলি তেওঁ অদ্ভূত যুক্তি দাঙি ধৰিছে ৷ এই অদ্ভূত যুক্তিটোৱে বৰগোহাঞি ডাঙৰীয়াৰ টাই ভাষা জ্ঞানৰ চৰম অজ্ঞতা দাঙি ধৰিছে ৷
লাচিতৰ নামটোৰ অৰ্থ আৰু বুৎপত্তি সম্পৰ্কে ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন টাই ভাষাৰ প্ৰৱক্তা চাও মেদিনী মোহন গগৈ পিচাইয়ে টাই আহোম যুৱ পৰিষদৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ মহাবীৰ লাচিতত এনেদৰে দাঙি ধৰিছে—
" লাচিত শব্দটো টাই আহোম ভাষাৰ এটি যৌগিক শব্দ ৷ লাচিত শব্দৰ লা হৈছে প্ৰাক্ষৰ আৰু চিত হৈছে অক্ষৰান্ত ৷ টাই ভাষাত এই দুয়োটাৰ একেলগে এক উমৈহতীয়া অৰ্থ আছে আৰু এই উমৈহতীয়া অৰ্থক লৈ লাচিত শব্দটো গঠন হৈছে ৷ এতিয়া চোৱা যাওক লা আৰু চিত শব্দৰ অৰ্থ—
লা- সন্তান
চিত- সপ্তম সংখ্যা, সপ্তম পুত্ৰসূচক শব্দ ৷ "
টাই আহোমসকল দক্ষিণপূূৱ এছিয়াৰ বৃহৎ টাই জাতিৰ ঠাল ৷ টাই সকলৰ পৰম্পৰাগত নামাকৰণ পদ্ধতি অনুসৰি ব্যক্তিৰ নামৰ পৰাও ব্যক্তিজনৰ জাতিগোষ্ঠী, বংশ তথা জন্মসম্পৰ্কীয় বহুকথা বুজিব পাৰি ৷ লাচিত নামটোৱে প্ৰমাণ কৰে যে তেওঁ এজন টাই জনগোষ্ঠীৰ মানুহ আৰু তেওঁ ঘৰখনৰ সপ্তম সন্তান ৷ গতিকে লাচিত বৰফুকন নামৰ ব্যক্তিজন যিজনে শৰাইঘাটৰ ৰণৰ বৰফুকনৰ দ্বায়িত্ব লৈ আহোম সেনাৰ নেতৃত্ব দিছিল, তেওঁ এজন টাই আহোম ব্যক্তি বুলি দৃঢ়তাৰে কব পৰা
যায় ৷
টাই ভাষাৰ বিশিষ্ট গৱেষক Dr. Grierson চাহাবে " Linguistic Survey Of India " ত এটা প্ৰধিধান যুক্তি আগবঢ়াই গৈছে " Tha Ahoms have at least left two legacies to Assam, the sence of the importance of history and of the system of administration " আহোম স্বৰ্গদেউ সকলৰ বুৰঞ্জী লিখিযোৱাৰ পদ্ধতিৰ বাবে আজিৰ তাৰিখত টাই আহোম ভাষাবিদৰ বাবে বুৰঞ্জীৰ সত্যতাক উদ্ধাৰ কৰাটো দূৰুহ কাম নহয় ৷ কিন্তু পৰিতাপৰ বিষয় এইযে ভাষাজ্ঞানৰ অভাৱত উদেশ্যপ্ৰণোদিত ভাৱে অসমীয়া ভাষাত বুৰঞ্জী লিখি আহোম জাতিটোৰ সামগ্ৰিক ইতিহাসক কলংকিত কৰিলে ৷ টাই আহোম ভাষাৰ জ্ঞান থকা হ'লে বেজবৰুৱাৰ দৰে আহোম ৰজাৰ বিষয়বাব খোৱা বংশধৰ সকলে আহোমৰ বিষয়ে ইতিকিং সূচক মন্তব্য নিলিখিলহেঁতেন ৷ এতিয়া আহোঁ মূল বিষয়লৈ ৷
ক্ষেত্ৰধৰ বৰগোহাঞিয়ে " লাচিতৰ কাহিনী " ত লাচিত সম্পৰ্কত লিখিছিল যে চৗ মৗ পুং স্বৰ্গদেউ দিনত শৰাইঘাটৰ যুদ্ধৰ সেনাপতি নিৰ্বাচন বাইলুং আৰু গণকৰ দ্বাৰা মংগল চোৱাই কৰোৱা হৈছিল ৷ লাচিতে হেনো মংগলতীৰ আগত অনুৰোধ কৰিছিল - দেউতা বন্দীৰ নামেৰেও আজি মংগল এখন মৰাই চাবচোন ৷ এই কাহিনী অতিশয় হাস্যকৰ আৰু নিতান্তই অবান্তৰ ৷ ক্ষেত্ৰধৰ বৰগোহাঞিয়ে ইয়াতে ক্ষান্ত নাথাকি লাচিতৰ বীৰত্ব পৰীক্ষাৰ বাবে স্বৰ্গদেউৰ কোনোবা লিগিৰা হতোৱাই মুৰৰ পাগুৰী খহাই এখন ল'ৰাধেমালী কৰা দেখুৱাইছে ৷ এই ঘটনাসমূহ সম্পূৰ্ণ মনে সজা যিহেতু সেইসময়ত পৰিস্থিতিত এইবোৰ সপোনতো ভাৱিব নোৱৰা কথা ৷
পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই অসম বুৰঞ্জীৰ পৃষ্ঠা নং ৫৫ ত লিখিছে— " ইফালে স্বৰ্গদেউ চক্ৰধ্বজসিংহই বছা বছা কাজুৱা আহোম সেনাপতি আৰু বিস্তৰ সৈন্য সামন্তৰ ওপৰত লাচিত ঘোৰাকোঁৱৰক বৰসেনাপতি পাতি, মুছলমানৰ আক্ৰমণ ওফৰাবলৈ গুৱাহাটীত সাজু কৰি ৰাখিলে ৷ "
চাৰিঙীয়া বুৰঞ্জীৰ লিখক বেণুধৰ শৰ্মাই লাচিতৰ জন্মস্থান বিচাৰি পালেগৈ নাজিৰাৰ বামুণ এঘৰত ৷ কিন্তু সেই বামুণৰ বংশগোষ্ঠীৰ সম্পৰ্কত তেওঁ নিমাত ৷ সেইজনাৰ মতে লাচিত " ভাত কাপোৰীয়া ল'ৰা হ'ল ৷ স্বৰ্গদেউৰ চকুত পৰি ৰাজকাৰেঙৰ তামুলী আৰু পিছলৈ প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া বৰবৰুৱা হ'ল ৷ "
সূৰ্যকুমাৰ ভূঞাই কথাৰ পাক সলাই কাহিনীটো এনেকৈ লিখিছিল—
" মোমাই তামুলী বৰবৰুৱাৰ আচল নাম শুকতি ৷ তেওঁ ভাগিনীয়েকৰ ঘৰত চাৰিটকাৰ ৰুপত বন্ধুৱা খেতি কৰিছিল ৷ এদিন স্বৰ্গদেউ প্ৰতাপসিংহ সেইফালে যাওঁতে শুকতিক পথাৰত মনপুতি কাম কৰি থকা দেখিলে ৷ এনেতে ভাগিনীয়েকে শুকতিক মমাই সম্বোধন কৰা শুনি তেওঁৰ নাম " মমাই " বুলি ভাৱিলে ৷ মমাইৰ চাফ চিকুণতা কাম দেখি মুগ্ধ হৈ ভাগিনীয়েকৰ পৰা মোকলাই আনি ৰাজকাৰেঙৰ তামুলী বাব দিলে ৷ "
এইসকল বুৰঞ্জীবিদে লাচিত বৰফুকনৰ পদবী সম্পৰ্কতো বিভ্ৰান্তিকৰ তথ্য দাঙি ধৰিছে ৷ শৰাইঘাটৰ যুদ্ধৰ আগমূহুৰ্ত্ততহে লাচিতে বৰফুকনৰ পদবী লাভ কৰিছিল ৷ সাধাৰণতে আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ পদোন্নতিৰ নিয়ম অনুসাৰে ফুকনৰ পৰাহে বৰফুকনলৈ পদোন্নতি হয় ৷ গতিকে তেওঁলোকে ভৱাৰ দৰে একেজন লাচিতেই ঘোঁৰাকোঁৱৰ, দোলাকাষৰীয়া বৰুৱা, শিমলুগুৰীয়া ফুকন মৰ্যদালৈ উঠানমা কাহিনীটো বুৰঞ্জী সন্মত নহয় ৷
অসমীয়া জাতিৰ জীৱনৰ মৰণৰ সন্ধিক্ষণত বিখ্যাত শৰাইঘাটৰ যুদ্ধৰ ক্ষণতো লাচিতক এজন কাপুৰুষ ৰুপে চিনাকী দিয়াৰ চেষ্টা চলিল ৷ এওঁলোকৰ মতে শৰাইঘাটৰ যুদ্ধত লাচিত নৰীয়া পাটিত ৷ লাচিতে কেৱল নিজৰ চহীয়ালক দাৰে ঘপিয়াই যুদ্ধত প্ৰেৰণা যোগাইছে ৷ সূৰ্য কুমাৰ ভূঞাই আৰু এখোজ আগবাঢ়ি নৰীয়া পাটিত পৰি থকা লাচিতৰ চাল পীৰাখনি চাৰিটি " ভূঞা পোৱালী" য়ে মাৰ নাৱত তুলি দিয়া কাহিনী সংযোজন কৰি নিজৰ সম্প্ৰদায়ক শৰাইঘাটৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণৰ কৃতিত্ব দিছে ৷
সমসাময়িক প্ৰেক্ষাপটত ইতিহাসৰ আচল সত্যবোৰ প্ৰকাশ কৰা সময় ৷ লাচিত বৰফুকন মধ্যযুগৰ অসমৰ এজন জাতীয় বীৰ আৰু অসমৰ ইতিহাসৰ এক উজ্বল নক্ষত্ৰ ৷ তেখেতৰ কৰ্তব্য, বিচক্ষণতা আৰু ৰণকৌশলৰ ইতিহাস আমি বিশ্ববাসীৰ আগত সঠিকৰুপত উপস্থাপন কৰাটো আমাৰ জাতীয় কৰ্তব্য ৷ আমি মনত ৰাখিব লাগিব যে, প্ৰক্ষিপ্ত আৰু মনে সজা কথাৰে কেৱল গল্প, উপন্যাসহে ৰচনা কৰিব পাৰি কিন্তু ইতিহাস ৰচনা কৰিব নোৱাৰি ৷
তথ্য— চাও মেদিনী মোহন গগৈৰ দ্বাৰা লিখিত দুটি প্ৰৱন্ধৰ আঁত ধৰি সম্পাদকীয়টো যুগত কৰা হ'ল ৷
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

জেৰঙাৰ আলতীয়া আঠা (কৃষ্ণকান্ত দোলাষৰীয়া)

জেৰেঙা পথাৰ বুলিলে সকলোৱে জয়মতীক শাস্তি দিয়া বুলিহে জানে। বহুতে হয়তো নাজানে ইয়াৰ চাৰিওফালে এক সুন্দৰ সামাজিক সভ্যতাও আছে। এই জেৰঙা পথাৰৰ দক্ষিণ পাৰতে আমাৰ মৰমৰ গাওঁবোৰ। নিকট দূৰত্বৰ ব্যৱধানত কেইবাখনো ৰজাদিনিয়া গাওঁ। ডাউকী আলিৰ দূয়োকাষে, নামদাং নৈৰ দূয়োপাৰে, নামতকৌ বিলৰ পাৰে পাৰে চিনাকী মূখৰ শুৱলা মাতৰ আপোন মানুহৰ ঘৰ আৰু গাওঁ। সকলো ছবি মনলে আহিলে সাউতকৈ মনটো মগৰাহাট পাইগৈ।(মগৰাহাটৰ বিষয়ে শুকীয়াকৈ লিখিম কেতিয়াবা)
এই সকলো মানুহৰে প্ৰাণকেন্দ্ৰ জেৰেঙা পথাৰ। খেতিৰ মাটি কেইদৰা ইয়াতেই। ধান ৰোৱাৰ দিনৰ পৰিৱেশ আৰু দোৱা দিনৰ পৰিৱেশবোৰ সচাই ভাল লগা। জেৰেঙাত বছৰি পানী উঠে, মানে বানপানী। বছৰি তিনিটাকৈ সৰু বৰ বানপানীত আক্ৰান্ত হয় জেৰেঙাৰ খেতিয়ক। পিছে যদি পানীয়ে আলৈ আঠানি নকৰে তেন্তে ৰাইজক কোনে বলে পাৰে।
এই জেৰেঙাৰ সোঁমাজতে 'মাজৰ আলি' য়ে পথাৰখনক দূভাগ কৰিছে। মাজ'আলি ইমুৰৰ কাঠনিপাৰত তাহানিৰ ৰজাই বনোৱা শিয়ালচুং আছিল ঠিক সিমুৰৰ পহুগড়ৰ পোনে পোনে। মাজ'আলিৰ উত্তৰলে আছে আহোম ৰজাই কৃত্ৰিমভাবে খন্দোৱা আইলা আৰু কেনাম পয়-পনালী। ডিমৌজানক, কেনাম আৰু আইলাই সংযোগ কৰিছে নামদাঙত। ধান ৰোৱা শেষ কৰি মগৰাহাটৰ ৰাইজে আইলাত সমুহীয়াকৈ মাছ ধৰাৰ পৰ্ব আৰম্ভ কৰে। প'ল, জুলুকী, টাঙনি, খেৱালী, মণিপুৰী জালৰ সমাহাৰে আইলা ঘোলা কৰি মাছ মৰাৰ মজাই সুকীয়া। কাৰ কপালত বৰালি, শল, খৰীয়া, চিতল পৰে কোনে জানে, কলীয়াজৰাক কোনে পুছে।আমিও এই ৰঙ ৰসৰ অধিকাৰী হৈছিলো। সৰুমাছে খালৈ ভৰি পৰে। বেতৰ জোতাত ডাঙৰ মাছৰ লানী। চাইয়ে ভাল লাগে। নামদাং, নামটকৌটো এই পৰ্ব চলে। নামদাং ৰ মাছৰ সোৱাদ বেছি। আগতে নামটকৌৰ কৰতীমাছ বৰ বিখ্যাত।
আমি সৰুমখাই মোৱাজাল চোচো, সৰু মাছবোৰ পাতত দি খাবলৈ। দণিকনা মাছ পাতত দিলে বৰ ভাল লাগে।
জেৰেঙাত গৰু চৰাবলৈ গ'লে অঘাইতং কামবোৰ কৰো। মানে চুৰত খোৱা, কেতিয়াবা ম'হখূটীৰ গাখীৰ চুৰ কৰি খোৱা আৰু বহুতো। মাজআলিৰ লুৰত বা বড়াজানৰ লুৰত মাছ সেপিওৱা, সৰিয়হনি টুপত দৌৰি ফুৰা নিত্য নৈমতিক কাম আছিল। গৰখীয়া লৰাক ভোগ/প'মান দিলে কথাই নাই। "পহুগড়" ৰ গাখীৰক কোনে ফেৰ মাৰিব পাৰিব। আজিকালি বহুত বষ্ত্তুৰ সোৱাদ নতুনচামে নাইপোৱা। গাহৰীনুমীয়া বনবোৰ পাতলকৈ এৰোৱাই গাত পিন্ধি চাও, মাটিত পাৰি বহিবলৈও ভাল। চেচু খান্দি উদৰপুৰাই খাও। নপুখূৰীৰ পাৰৰফাল গৈ সেলুক টুপুলা বান্ধি আনো।
মাজতে কৰপৰানো আহি কলমৌৱে জেৰেঙাত বাহৰ পাতিলে নাজানো। জেৰেঙাৰ এফাল চানি ধৰিলে। চৰকাৰীভাৱেও কলমৌ নিৰ্মুল অভিজান চলিল যদিও সিমান সফল নহ'ল। শুনিবলৈ পোৱামতে সেই ধনৰ সৰাধ হ'ল। আজিকালি কলমৌ কমিছে নতুন আচনিৰ দ্বাৰা। আমি আশা কৰিছো আগৰদৰেই গোটেই জেৰেঙাখন সেউজীয়া, পকাধানৰ দিনত সোনালী আৰু সৰিয়হৰ দিনত হালধীয়া হৈ জিলিকি পৰক। ম'হৰ খুটিবোৰে আকৌ প্ৰাণ পাই উঠক, গৰু-চাগলীয়ে জেৰেঙাখন চিলা-পখৰা কৰি তুলক।সদম্ভে আকৌ ক'ব পাৰিম, জেৰেঙা পথাৰত অকল জয়মতীক বিচাৰি নাহিব, ইয়াৰ ওপৰিও বহুত উপাদান আছে তাৰ সোৱাদ লবলৈও আহিব।
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

ছয় জনগোষ্ঠীৰ জনজাতিৰ প্ৰাসংগিকতা তথা চৰকাৰী পক্ষৰ মিথ্যাচাৰ : জনমানসত বন্ধৰ প্ৰভাৱ — চাও সঞ্জীৱ বৰুৱা, শিৱসাগৰ

সাম্প্ৰতিক অসমৰ চচিয়েল মিডিয়াৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বাতৰিকাকতলৈকে গৰম হৈ থকা দুটা বাতৰি হ'ল ছয় জনগোষ্ঠীকৰণৰ দাবীত চৰকাৰী পক্ষৰ হেমাহী আৰু চৰকাৰী পক্ষৰ হিন্দু বাংলাদেশীক আদৰিবলৈ যত্ন কৰা কুচ কাৱাচ ৷ 
দুইটা সমস্যাৰ সৃষ্টিৰ প্ৰধান কাৰক চৰকাৰী পক্ষ ৷ এই বিষয়ে পাছত আলোচনা কৰিম ৷ 
বৰ্তমান অসমত ভাৰতীয় সংবিধানৰ গণ্ডীৰে জনগোষ্ঠীয় এলেকাত সামৰি লোৱা জিলা কেইখন হ'ল উত্তৰ কাছাৰ, কাৰ্বি আংলং, বাক্সা, কোকৰাঝাৰ, চিৰাং , ওদাল গুৰি ৷ এই জিলা কেইখনত কোনো বহিৰাগত লোকে সম্পত্তিৰ কিনাবেচাত প্ৰত্যক্ষভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে তথা সকলো সুবিধা থলুৱাসকলৰ বাবে সুৰক্ষিত ৷ অসমৰ ছয় জনগোষ্ঠীৰ দাবীদাৰৰ ভিতৰত থকা সকল হ'ল— কোঁচ ৰাজবংশী, টাঈ আহোম, মৰাণ, মটক, চুতীয়া আৰু চাহ জনজাতিসকল ৷ কোঁচ ৰাজবংশীসকলৰ বসতি স্থলৰ ভিতৰত গোৱালপাৰা, বঙ্গাইগাঁও, ধুবুৰীৰ কিছু অঞ্চল, বৰপেটাৰ কিছু অঞ্চল, বাকী পাঁচটা জনগোষ্ঠীৰ বসতিস্থল উজনি অসমৰ আটাইকেইখন জিলাই সামৰি লব ৷ কম বেছি পৰিমাণে নগাঁও আৰু মৰিগাঁওৰ কিছু অঞ্চল জনজাতীয় ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত হ'ব ৷ এই জনগোষ্ঠীকেইটাৰ দাবী কাৰ্যকৰী কৰিলে অসমৰ ৯০ শতাংশ ভূমি জনজাতীয় লোকৰ বসতিস্থল হিচাপে পৰিগণিত হ'ব ফলস্বৰুপে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে অসমক জনজাতীয় ৰাজ্য হিচাপে ঘোষণা কৰিবলৈ বাধ্য হব আৰু বহিৰাগতৰ বাবে ইনাৰ লাইন পাৰমিট প্ৰস্তুত কৰিবলৈ বাধ্য হ'ব ৷ নিতান্তই সাময়িক পৰিস্থিতিত চৰকাৰে খিলঞ্জীয়া ভূমি সুৰক্ষা তথা অসমৰ মাটিভেটিৰ সুৰক্ষাৰ বাবে ছয় জনগোষ্ঠীৰ দাবীটোক সৰ্মথন জনাই কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক হেঁচা প্ৰয়োগ কৰিব লাগিছিল ৷ এইটো নিৰ্বাচনী ইছ্যুলৈয়ে চৰকাৰে শাসনৰ গাদীলৈ আহিছিল ৷ কিন্তু উগ্ৰ হিন্দুত্ববাদৰ শৰনাপন্ন সৰ্বানন্দ চৰকাৰৰ বিধায়কৰ লগতে মুখ্যমন্ত্ৰীৰ মুখত ব্লেকটেপ লাগি গ'ল ৷ গগৈ ছাৰৰ দৰে পাঠ আওৰাইছে, বাদ দিয়াহে জনজাতি, আগতে আমাৰ হিন্দু বাংলাদেশী বন্ধুখিনিক আনি লোৱা ৷ তাৰ পাছত দেখিবা ৷ 
অসমৰ সাম্প্ৰতিক পৰিস্থিতিত ছয় জনগোষ্ঠীৰ জনজাতিকৰণ জৰুৰী হৈ পৰিছে ৷ ইয়াৰ কাৰণে সৰ্বসাধাৰণ জনসাধাৰণক বিপদত নেপেলাই অইন প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰক সকলোৱে ৷ অসমত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ উৎপাদনমুখী যিমান অনুষ্ঠান, প্ৰতিষ্ঠান আছে সেইবোৰ বিৰুদ্ধে কাৰ্যসূচী ৰুপায়ণ কৰক ৷ তেতিয়াহে যদি মোদীৰ চকু মেল খাই ৷ সৰ্বহাৰাক অতিষ্ঠ কৰি গ্ৰহণ কৰা প্ৰতিবাদৰ ভাষা বহুতৰে বাবে প্ৰতিবাদৰ সুৰ প্ৰতিবাদী নহৈ লঘোণীয়া পেটৰ সুৰহে হবগৈ ৷
এতিয়া আহোঁ অইন এটা বিষয়লৈ ৷ আমি জনজাতিৰ দাবী কৰিছোঁ সঁচা কথা ৷ কিন্তু বৰ্তমানৰ সময়ছোৱাত ভাৰতীয় সংবিধানৰ সাংবিধানিক ব্যৱস্থাৰেহে ছয় জনগোষ্ঠীৰ জনজাতিকৰণ সম্ভৱ আৰু সেই সাংবিধানিক ব্যৱস্থাৰ নিদিষ্ট চৰ্ত কেইটা ছয় জনগোষ্ঠীৰ ক্ষেত্ৰত বৰ্তমানেও সংৰক্ষিত হৈ আছেনে? বিশেষকৈ ভাৰতীয় সংবিধানৰ ষষ্ঠ অনুসূচিত লিপিবদ্ধ জনজাতীয় বৈশিষ্ট্য এই ছয় জনগোষ্ঠীৰ আছেনে? এটা ডাঙৰ প্ৰশ্ন এইখিনিতে নেতাসকলৈ এৰিলো ৷ এটা কথা মনত ৰাখিব, হিন্দু ধৰ্ম, হিন্দু সংস্কৃতিৰ হাৱাপানী খাই, বগাচাৰ্ট পিন্ধি শ্লোগান দিলেই নহ'ব লগে লগে নিজক জনজাতিৰ উপযুক্ত ৰুপত পৰিবেশন কৰাৰ লগতে উঠি অহা প্ৰজন্মক স্বাৱলম্বী হবলৈ শিকাওক ৷ 
ছয় জনগোষ্ঠীৰ জনজাতিকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ সম্পৰ্কত বৰ্তমানলৈকে চৰকাৰে প্ৰকাশ কৰা কোনো তথ্যই সঁচা নহয় ৷ প্ৰথম কথা এই প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভণি কৰিবলৈ হ'লে চৰকাৰে সংসদত ষষ্ঠ অনুসূচীৰ সংশোধনী প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিব লাগিব ৷ দাখিল কৰা প্ৰস্তাৱ গৃহিত হোৱাৰ পাছত বিধেয়ক প্ৰস্তুত, আলোচনা, সমালোচনা, লোকশুনানি, আৰু কিমানখন জটিলতা আছে ঠিক নাই ৷ ভাৰতীয় সংবিধানৰ ষষ্ঠ অনুসূচীৰ সংশোধনী প্ৰক্ৰিয়া কৰ্মচাৰীৰ দৰমহা বিল নহয় যে একে সপ্তাহে পাছ হব ৷ ভাৰতৰ দৰে দেশত শিক্ষাৰ অধিকাৰ আইন ২০০৫ চনত গৃহিত হৈ ২০১০ চনৰ পৰা কাৰ্যকৰী হৈছে যিটো নাগৰিকৰ এটা মৌলিক অধিকাৰৰ লগত জড়িত বিষয় আছিল ৷ আৰু ষষ্ঠ অনুসূচীৰ সংশোধনী? ??????????
অথচ আমি বুজিবলৈ চেষ্টা কৰা নাই বা নুবুজিলো যে ইমান দিনে বিজেপি চৰকাৰে গোকাট মিছা প্ৰতিশ্ৰুতিৰে আমাক আভুৱা তৰি আছে ৷ গতিকে সচেতন হওক সকলো, অসমৰ সুৰক্ষা কৱচৰ ক্ষেত্ৰত নহ'লে অনাগত দহবছৰতো ছয় জনগোষ্ঠীকৰণ সম্ভৱ নহ'ব ৷
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

তাই আহোমৰ তিনি পণ্ডিত শ্ৰেণী (ড° বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ গোহাঁই)

আহোমৰ স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজত্ব কালত আহোমৰ তিনি-পণ্ডিত শ্ৰেণীয়ে এক উল্লেখনীয় ভূমিকা পালন কৰিছিল। পণ্ডিত শ্ৰেণীৰ তিনিটা ফৈদঃমহন(মহুঙ), দেওধাই(ছাঙবুন), আৰু বাইলুঙ(মপ্লঙ)। এই ফৈদৰ কেইবাটাও শাখা আছে- মহনৰ ৮টা, দেওধাই ১৩ টা, বাইলুঙৰ ১৯ টা। কিন্ত প্ৰতিটো পুৰোহিত ফৈদৰ আদি পুৰুষ একো-একোজন। বংশ বাঢ়ি আজি আহোমৰ পণ্ডিত ফৈদৰ এনেদৰে বহু শাখা হৈছেগৈ।
এই তিনিওটা ফৈদে শাখা অনুসৰি বংশাৱলী প্ৰস্তত কৰি আহিছে আৰু এই ফালৰ পৰা চাবলৈ গ’লে পণ্ডিত ফৈদ কেইটাই স্বকীয় বিশিষ্টতা ৰক্ষা কৰি আহিছে। বংশাৱলী সভাও এওঁলোকে পালন কৰা দেখা যায়। মহন, দেওধাই আৰু বাইলুঙ ফৈদৰ আন এক বিশিষ্টতা হ’ল তেওঁলোকে একেটা ফৈদত বিয়া- বাৰু নকৰে। একেজন আদি পুৰুষৰ সন্তা-সন্ততিৰ মাজত বিয়া-বাৰু নিষিদ্ধ। তদুপৰি দেওধাইসকলে বুঢ়াগোহাঁই ফৈদৰ লগত আৰু মহন সকলে বৰগোহাঁই ফৈদৰ লগত বিয়া-বাৰু নকৰায়। আদিতে এওঁলোকৰ আদি-পুৰুষজন একেজনেই আছিল। বুঢ়াগোহাঁই ফৈদৰ আদি পুৰুষ খুন-বানৰ বংশধৰ আৰু বৰগোহাঁই ফৈদৰ আদি পুৰুষ ফুন-টুনৰ বংশধৰ। দেওধাই সকলে নিজ ঘৰৰ ডাম খুটা (ফ’ কাম-য’ত উপৰি পুৰুষ সকলে স্বৰ্গলৈ নোযোৱালৈকে বাস কৰে বুলি মানে) পূবফালে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। আনহাতেদি মহন সকলে বৰগোহাঁইসকলৰ একে বংশৰ হোৱা হেতু পশ্চিমৰ ফালে ডাম খুটা প্ৰতিষ্ঠা কৰে, নিজ নিজ ডাম খুটাৰ ফালে ভৰি মেলাটো এৰাই চলিবলৈ মহনসকলে বিচনাত পশ্চিমফালে মূৰ থৈ আৰু দেওধাইসকলে পূব ফালে মূৰ থৈ শোৱে। দেওধাই আৰু মহন বংশাৱলীত এই বুঢ়াগোহাঁই আৰু বৰগোহাঁই ফৈদৰ একাত্মতাৰ কথা স্পষ্ট কৰি দেখুওৱা হৈছে।
তাই আহোমৰ পণ্ডিত শ্ৰেণীয়ে এক অতুলনীয় সম্ভাৰ আমাৰ দেশলৈ কঢ়িয়াই আনিলে আৰু এক সস্থিৰ পৰম্পৰাৰ গঢ় দিলে। তাই আহোমৰ আদি পুৰুষ চাও লুঙ ছ্যু-কা-ফাই ম্যুঙ মাও ৰাজ্য এৰি ‘চুম ছেঙ’ ৰ মূৰ্ত্তিটি লগত লৈ ম্যুঙ ডুন ছুন খাম তথা সোণালী শস্যৰ দেশ অৰ্থাৎ সোণৰ দেশ স্থাপন কৰিলে বুলি সাঁচিপতীয়া তাই ভাষাৰ বুৰঞ্জী এখনত উল্লেখ আছে। সেই একেখন পুথিতে লিখা আছে “ডয় চে” (চৰাইদেউ)ত থাকি স্বৰ্গদেৱে কুকুৰা-ধৰা ম’ছাম আৰু পাঙ পতা ম’ছাইক মে-ম্যুঙ কৰিবলৈ দিলে। উত্তৰে-দক্ষিণে পখৰা ঘোঁৰা বহুৱালে। অন্যান্য জীৱ-জন্ত আৰু বস্তৰে দেৱ-দেৱতাৰ পূজা কৰি মে-ম্যুঙ মে-বান কৰিলে। দেশত বিজুলী-ঢেৰেকনিৰে বৰষুণ হোৱাত স্বৰ্গদেৱে দেৱ-দেৱতাক উদ্দেশ্যি ৰিক-খন(আযুস তোলা) অনুষ্ঠান পাতিবলৈ দিয়ে। ডৌন-ছাম(তৃতীয়) মাহত ছঙ ম্যুঙ পূজা পাতিলে। দেওধাই আৰু মহনেই এই পূজা-সেৱা কৰিছিল। কাৰণ-ম্যুঙ খু ম্যুঙ জা দেশৰ পৰা অহা এই দুজন পণ্ডিতে (ম’লুঙ) বিস্তাৰ ধৰ্ম-শাস্ত্ৰ, জ্যোতিষ শাস্ত্ৰ, ফুৰা শাস্ত্ৰ আৰু অন্যান্য লিপিবদ্ধ কৰা শাস্ত্ৰ লগত লৈ আনিছিল। এই অপূৰ্ব সম্ভাৰেৰে পুৰোহিতসকলে আহোমৰ জ্ঞান-ভাণ্ডাৰ চহকী কৰিছিল আৰু তাই জাতিৰ পৰস্পৰা কঢ়িয়াই আনিছিল। এই জ্ঞান ভাণ্ডাৰ আৰু ঐশ্বৰ্যময় কৰিছিল চাও লুঙ ছ্যু-কা-ফাই ম্যুঙ ডুন ছুন খামত পোৱা আৰু পিচত অহা বাইলুঙ সকলে।
বংশাৱলীমতে স্বৰ্গৰাজ লেঙডনৰ ৰাজসভাত দুজনকৈ স্বানামধন্য গুৰু আছিল। তেওঁলোক হ’ল লাওখ্ৰী আৰু পূ জাক জী। এই লাওখ্ৰী গুৰুৰেই বংশধৰ হ'ল থাও ম্যুঙ ম’ছাম। তাও ম্যুঙ ম’ছামৰ বংশধৰ সকলকে ছাঙ বুন বা দেওধাই বোলে। স্বৰ্গৰাজ লেঙডনৰ ৰাজসভাত গুৰু পূ জাক জীৰ বংশধৰ থাও ম্যুঙ ম’ছাই। তেওঁ স্বৰ্গদেউ ছ্যু-কা-ফাৰ সৈতে আমাৰ দেশলৈ আহিছিল। তেওঁৰ নাম আছিল ছেঙ কা লুক । তেওঁৰ পিতৃ কা ছেঙ ডামো লগতে আহিছিল কিন্ত বাটতে ৰৈ গ'ল। থাও ম্যুঙ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল দেশৰ বয়সস্থ ব্যক্তি বা ডাঙৰীয়া।
তাই ভাষাত লিখা ৰায়চাহাব গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাই কৰা ‘আহোম বুৰঞ্জী’ (পৃষ্ঠা ৩৪) নামৰ ইংৰাজী কিতাপখনিত চাও লুঙ ছ্যু-কা-ফাৰ লগত অহা প্ৰধান ব্যক্তি আৰু বংশৰ উল্লেখ আছে। তেওঁলোক হ'ল- ১. থাও ম্যুঙ লুঙ কাঙ ২. থাও খেন লুঙ ৩. থাও ম্যুঙ বান ৰাই ৪. চাও ফ্ৰাঙ ৫. থাও ম্যুঙ ম’ঠাম( ছাঙ বুনৰ বংশ যি স্বৰ্গৰাজ লেঙঢনৰ ৰাজসভাত এজনা গুৰু লাও খ্ৰীৰ বংশধৰ) ৬. থাও ম্যুঙ ম’ছাই (পূজাক জী বংশধৰ ) ৭. থাও ম্যুঙ কাঙ ঙন ৮. খ্যূ ম্যুঙ আৰু ৯. লান টাই ম্যুঙ । ইয়াৰ পৰা স্পষ্ট যে চাও লুঙ ছ্যু-কা-ফা স্বৰ্গদেউৰ লগত ম্যুঙ মাও লুঙ আৰু ম্যুঙ খূ ম্যুঙ জা ৰাজ্যৰ পৰা দুটা পুৰোহিতৰ ফৈদ অৰ্থাৎ দেওধাই আৰু মহনৰ আদি পুৰুষ ম’ছাম আৰু ম’ছাই পৰিয়ালবৰ্গৰ সৈতে আহিছিল।(গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱা ‘আহোম বুৰঞ্জী’)
বাইলুঙ ফৈদৰ গুৰুত্বৰ কথা কৈ শেষ কৰিব নোৱাৰি। এওঁলোক গুৰু বংশৰ। পাক পেঞ কা কা শাস্ত্ৰ আৰু ‘দেও বুৰঞ্জীত’ বাইলুঙ ফৈদৰ আদি গুৰু মহিমামণ্ডিত স্বৰ্গ গুৰু পূ হাই প ফী ছৌৱ কথা লিখা আছে। প ফী ছৌৱ আছিল মহান পণ্ডিত আৰু ধৰ্মগুৰু। ১৯ হাজাৰ ডাল থকা এক প্ৰকাণ্ড গছত (টুন ৰুঙ ৰাই) বাস কৰা এই দেৱ ঋষিয়ে সকলো দিশলৈ বাঢ়ি যোৱা গছৰ ডালবিলাকৰ পৰা সকলো দিশ নিৰীক্ষণ কৰিছিল। অৰ্থাৎ ৰুঙ ৰাই নামৰ প্ৰকাণ্ড হাবি ৰাজ্যৰ অধিপতি দেৱ ঋষি প ফী ছৌৱে বা হাবিদেও। যেতিয়া ভগৱানে (পা তু ছিঙ ফ্ৰঙ হুম) হুন খাম ঙাম নামৰ এজন জ্ঞানী দেনতা সৃষ্টি কৰিলে আৰু পবিত্ৰ গন্থ লিখিবলৈ ক’লে, হুন খম ঙাম নামৰ দেৱতাই নিজ দেহত ধ্যানৰ দ্বাৰা পৱিত্ৰ শব্দসমূহৰ মুক্তা-মণিৰ “পেঞ কা কা”ৰ সৃষ্টি কৰিলে। ভগৱানে ঙী ঙাও খাম দেৱতাক সৃষ্টি কৰিলে আৰু ৰুঙ ৰাইত বাস কৰা দেৱ ঋষি ফী ছৌৱে জ্যোতিৰে নিজৰ দেশ চাৰিওফালে পোহৰাই তোলা। এই ঙী ঙাও খাম নামৰ দেৱ-নৃপতি জনক দেখি ম্যুঙ ক্লিঙ খ্ৰু নামৰ স্বৰ্গৰাজ্যৰ নৃপতি কৰিলে আৰু তেওঁক ফা বুত ৰূঙ ছাঙ ডাম নাম দিলে। তেওঁৰে এজনা পুত্ৰ হল চাও ডা-খাম। তেওঁ ম্যুঙ লাই স্বৰ্গৰাজ্য ৰজা হল। । তেওঁৰে দ্বিতীয় পুত্ৰ ঙী ৰিঙ খাম বা লেঙ ডন। লেঙ ডন স্বৰ্গৰাজ্যৰ ম্যুঙ ফী ৰজী হৈ দেৱতা সকলৰ অধিপতি হ’ল। এই লেঙ ডনেই তাই আহোমৰ প্ৰধান দেৱতা। আগতেই উল্লেখ কৰা হৈছে যে বাইলুঙ ফৈদৰ আদি পুৰুষ জন আমাৰ দেশত আগৰে পৰা আছিল। তেও নাম আছিল চাও ফ্ৰাঙ। সুকুমাৰ মহন্তৰ ‘অসম বুৰঞ্জী’ত ‘হৰা-পোৱা’ বুলি উল্লেখ থকা কথাই এই সত্য প্ৰত্যায়িত কৰে যে আমাৰ দেশৰ পূব প্ৰান্তত তাইসকলৰ আহ-যাহ আছিল।
প-ফী-ছৌৱ মধ্যখণ্ডৰ অধিপতি। হাবিত থকা বাবে হাবিদেউ বা বৰচেমান আখ্যা পালে। এই প-ফী-ছৌৱৰে বংশধৰ হল ম’প্লঙ আৰু ম’প্লঙেই বাইলুঙসকলৰ আদি পুৰুষ। যিহেতু প-ফী-ছৌৱ দেৱতা আগৰে পৰা হাবিত বসবাস কৰিছিল বাইলুঙ ফৈদ ২১ পূৰ্বপুৰুষৰ কথা কয়। অন্যহাতে দেওধাই আৰু মহন ফৈদে ১৪ পুৰুষলৈকে গন্তি কৰে।
অসমলৈ নতুনকৈ তাইসকলৰ আগমণি হয় স্বৰ্গদেউ ছ্যু কাম ফা(খোৰা ৰজা)ৰ ৰাজত্ব কালত(১৫৫৩-১৬০৩)। ১৫৭৫ চনত মান ৰজাই নৰা ৰাজ্য মুগঙ (ম্যুঙ ক্কঙ) আক্ৰমণ কৰে। নৰা ৰজা ছ্যুকন পলাই আহি খাম জাঙ পালেহি। এই কথা শুনি স্বৰ্গদেউয়ে পেঙেৰাত গড় বান্ধিবলৈ দিলে আৰু এহেজাৰ সোণৰ মোহৰ বয়বস্ত আদি চাৰিজন বিষয়াৰ যোগেদি নৰা ৰজালৈ পঠিয়ালে। লগতে সাতটা হাতী দি পঠিয়ালে আৰু কন্যা খুজিবৰ নিমিত্তে চিৰিঙ সকলৰ হাতত জোৰণ দিলে।নৰা ৰজাই যৌতুকৰে সৈতে ভাল মানুহ লগত দি ভনীয়েকক ছিৰিঙ সকলৰ হাতত স্বৰ্গদেৱলৈ নমাই পথালে। নৰা ৰজাই খাম জাঙৰ পৰা হাতী, ঘোঁৰা, বান্দী, বেটি আৰু কিছু সংখ্যক তাই মানুহ আমাৰ দেশতলৈ থাকিবলৈ পঠিয়ায়। নৰা কোঁৱৰ, এঘৰ বাইলুঙ আৰু নৰা মানুহ এক হাজাৰ আহি ইয়াত আহোম হ’লগৈ। (হৰকান্ত বৰুৱা সদৰামিনৰ অসম বুৰঞ্জী)
বাইলুঙ পণ্ডিতসকল জোতিষ সাস্ত্ৰ আৰু গণনা সাস্ত্ৰ বিশেষঞ্জ। বান ছেঙ পুথি চাই ভাল বেয়া ক’ব পাৰিছিল। এই বিষয়ে এক আমোদজনক কথা ‘আহোম বুৰঞ্জী’ আৰু ৰাজ বুৰঞ্জীত লিপিবদ্ধ হৈ আছে তাৰ উদ্ধৃতি দিয়া হ’লঃ স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰ সিংহই ৰংপুৰত ঘৰ-বাৰী নিৰ্মাণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে সোণাৰীৰ পৰা ৰংপুৰলৈ আহিল। টাইতুন বকৰাম(চম্পাগুৰীয়) বাইলুঙ ফৈদৰ ছিৰিঙ ফুকন আৰু খুমটাই ফৈদৰ বৰবাইলুঙে মাহটো তাই গণনামতে দৌন ৰৗক(ষষ্ঠ) মাহ বুলি ক’লে। টাই মাও(নকৈ অহা) বাইলুঙ ফুকন আৰু চঙফে ফৈদৰ বৰ বাইলুঙে আৰু তেওঁৰ পুতেকে দৌন হা(পঞ্চম) বুলি কলে। স্বৰ্গদেউৱে ছিৰিঙ ফুকন আৰু বৰবাইলুঙৰ কথা মানি বৰঘৰৰ খুটা পুটিলে। সেই মাহৰ প্লেক মিত বাৰে ঘৰত চূন দিবলৈ কলে। সেই সময়ত এজাক মৌ-মাখি আহি শিঙৰি ঘৰত সোমাল । সেই মাহৰ ২১ দিন ডাপ ছাউবাৰে বৰঘৰৰ খুটা পুতিছিল। তিনিদিনৰ পিছত শিঙৰি ঘৰৰ চাউ ডাঙ দুৱাৰত বজ্ৰপাত পৰিল । দৌন চিত(সপ্তম) মাহৰ ১৩ দিনৰ ৰাই ছান বাৰে ঘৰৰ চাল চাই সম্পূৰ্ণ কৰিলে। তিনিদিনৰ পিছত দেৱীঘৰৰ সৰু ঘৰটোৰ কাষত দূৰ্ঘটনাত মানুহ এজন মৰিল। এই কথা স্বৰ্গদেৱে শুনি পণ্ডিতসকলৰ দোষ ধৰিলে।
ইয়াৰ পৰা বুজা যায় যে আহোম গণনা চন্দ্ৰমাহ মতে চলে আৰু চন্দ্ৰ মাহত কেতিয়াবা কেতিয়াবা এদিন-দুদিন কমে। গতিকে মাহৰ গণনাত এই কথা বিবেচনাত নললে বিজুটি ঘটে। এই ঘটনাৰ পৰা বুজা যায় যে বাইলুঙ পণ্ডিত মাও ৰাজ্যৰ পৰা নতুনকৈ আহিছিল। এনেদৰে বৰনৰা(ম্যুঙ মাও) আৰু সৰু নৰা(ম্যুঙ ক্কঙ) ৰ পৰা নতুন নতুন তাই পণ্ডিত আহি অসমত বসবাস কৰিছিল। তদুপৰি বাইলুঙ পণ্ডিতসকল জ্যোতিষশাস্ত্ৰত অতি পাৰ্গত আছিল। আজিকালি অৱশ্যে আটাইকেইটা পুৰোহিত ফৈদতে জ্যোতিষ শাস্ত্ৰ জনা পণ্ডিত আছে। নতুনকৈ অহা পণ্ডিতসকলে বৌদ্ধ ধৰ্মীয় জাতক শাস্ত্ৰ আনিছিল।
চাওলুঙ ছ্যু-কা-ফা স্বৰ্গদেউয়ে তেওঁৰ লগত অহা ম’ছাম আৰু ম’ছাই পণ্ডিতক খামজাঙত ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰি সকলো ঘটনা লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ আদেশ দি বুৰঞ্জী লিখাৰ এক প্ৰণালীবদ্ধ নিয়ম কৰি দিলে। গতিকে আমি মহন, দেওধাই আৰু বাইলুঙ পণ্ডিত সকলৰ হাতত তাই ভাষাত লিখা বহুতো বুৰঞ্জী দেখা পাওঁ। ই এক বিৰল ঘটনা। ভৰতবৰ্ষত অন্য কোনো জাতিয়ে এনে ধৰণেৰে প্ৰণালীবদ্ধভৱে বুৰঞ্জী লিখাৰ নজিৰ নাই। আহোম ৰাজত্ব শেষ ভাগলৈকে পণ্ডিতসকলে তাই ভাষাত বুৰঞ্জী লিপিবদ্ধ কৰা দেখা যায়। তদুপৰি নিজৰ বংশৰ বংশাৱলী লিপিবদ্ধ কৰে। 
পুৰোহিত শ্ৰেনীৰ পৰা ৪ জন ফুকন ৰজাঘৰীয়া ৩০ জন ফুকনৰ ভিতৰত আছিল । তেওঁলোক ম’ছাই ফুকন, দেওধাই ফুকন, বাইলুঙ ফুকন আৰু মহন ফুকন। তোওঁলোক মূলতঃ অসামৰিক বিষয়া আছিল যদিও তেওঁলোকে প্ৰয়োজনবোধে যুদ্ধলৈয়ো যাব লাগিছিল। এনেদৰে ৰজা পণ্ডিত আৰু ৰাজপুৰোহিত হোৱাৰ উপৰিও অন্যান্য বিষয়াবাবো পুৰোহিত ফৈদৰ লোকে পাইছিল।
মহন, দেওধাই আৰু বাইলুঙ ফুকনক ম’ফুকন বুলি মতা হয়। প্ৰত্যেকেই বাৰজন পণ্ডিত প্ৰত্যেককে সহায় কৰিবলৈকে ৰজাঘৰৰ পৰা পায়। ফুকন তিনিজনে প্ৰত্যেকেই সাতশ বিঘা মাটি পায়।তেওঁলোকক সহায় কৰা পণ্ডিতসকলে প্ৰতেকেই ছবিঘা মাটি আৰু দুজনকৈ পাইক পায়। সহায়কাৰী পুৰোহিত- পণ্ডিতক ওজা বুলি মতা হৈছিল আৰু তেওঁলোক সকলোৱো জ্যোতিষ শাস্ত্ৰ জনা হ’ব লাগিছিল। হিন্দু ধৰ্ম গ্ৰহন কৰাৰ আগতে ছিৰিঙ ফুকন, ম’ছাই ফুকন দেওধাই ফুকন, বাইলুঙ ফুকন আৰু মহন ফুকন সকলে ৰজাঘৰত অতি উচ্চ আসন পাইছিল। স্বৰ্গদেউৰ ওচৰত থাকি উপদেশ দিছিল।
ছিৰিঙ ফুকনে বুৰঞ্জী প্ৰণয়নৰ ক্ষেত্ৰত মহন, দেওধাই আৰু বাইলুঙ পণ্ডিতৰ সহায় লৈছিল। দেওধাই, মহন আৰু বাইলুঙ ফুকনে ৰাজকোঁৱৰ আৰু উচ্চ বিষয়াৰ লৰাসকলক বুৰঞ্জী শিক্ষা দিছিল। বুৰঞ্জী বিভাগটো বৰগোহাঁইৰ তত্বাৱধানত আছিল আৰু ছিৰিঙ ফুকন তেওঁৰ তলতীয়া আছিল। সৰহসংখ্যক আহোমে হিন্দুধৰ্ম লোৱাৰ পিছলৈ স্বৰ্গদেউসকলে আহোম মতে কৰিব লগীয়া সকলো ধৰ্ম সম্পৰ্কীয় মহন, দেওধাই, বাইলুঙ পণ্ডিতসকলৰ দ্বাৰা কৰাইছিল।
বুৰঞ্জীত হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰভাৱত পৰি কেনেদৰে স্বৰ্গদেউ কেইজনমানে হিন্দুমতে চলি বিপদত পৰিছিল আৰু কেনেকৈ মহন, দেওধাই আৰু বাইলুঙ ফুকনৰ সহায়ত বিপদমুক্ত হ’ব পাৰিছিল কেইবাটাও ঘটনাৰ উল্লেখ আছে। উদাহৰণ স্বৰূপে ছ্যুতাম্লা ওৰফে জয়ধ্বজ সিংহ স্বৰ্গদেউ( যি হিন্দু গোঁসাইত শৰণ লোৱা প্ৰথমজনা স্বৰ্গদেউ আছিল) পৰস্পৰা ভংগ কৰি আউনীসত্ৰ পাতি দি মে-ডাম-মে-ফী অনুষ্ঠান পালন কৰিবলৈ অৱহেলা কৰিলে। তেওঁৰ দিনতেই মীৰজুমলাৰ অধীনত অহা মোগল সৈন্যই আহোম সেনানীক বিভিন্ন ঠাইত পৰাজিত কৰি ৰাজধানী গড়গাঁৱ অধিকাৰ কৰিলে আৰু স্বৰ্গদেউ পলাই যাবলৈ বাধ্য হ'ল। বুৰঞ্জীত এনেদৰে উল্লেখ আছে।
স্বৰ্গদেউ ছ্যুপুঙ ম্যুঙে তিনিজনা ডাঙৰীয়াৰ আগত এনেদৰে ব্যক্ত কৰিছিল।“ মোৰ ককাইদেউ ছ্যুতাম্লা ওৰফে স্বৰ্গদেউৱে আমাৰ বোপা-ককা(পুলিন-পুথাও)ৰ দিনৰ নীতি-নিয়ম মানি নচলাৰ কাৰণে ফা-নূ-ৰূ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলৰ আশীৰ্বাদৰ পৰা বঞ্চিত হ’ল। এই কাৰণেই আমাৰ দেশ মোগলে আক্ৰমণ কৰি বিধস্ত কৰিলে আৰু সৈন্য সামন্তও বিপদত পৰি থান-বান হ'ল। এতিয়া ভগা দেশ সংস্থাপিত কৰি বিপদ-বিঘিনি আঁতৰাই শত্ৰুক নিগত ৰাখি সকলো প্ৰজাক শান্তি আৰু সমৃদ্ধিৰ পথত আগুৱাই নিবলৈকে বোপা-ককাক দেশখনত ফা নূ ৰূ লেঙডন আৰু আন সকলো দেৱতাসকলে মোক এই দেশৰ অধিপতি পাতিছে। আপোনালোকে কি কয়? ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ লগত পৰামৰ্শ কৰি স্বৰ্গদেৱে প্ৰাচীন পৰম্পৰা মতে পুনৰ মে-ডাম-মে-ফী আৰু অন্যান্য দেৱতা সকললৈ পূজা অনুষ্ঠিত কৰিলে। ফলত লাচিত বৰফুকনৰ সেনাপতিত্বত অসমীয়া বিজয় হ’ল। এই কৃতকাৰ্যতাই প্ৰাচীন ধৰ্মীয় পৰস্পৰাৰ প্ৰতি আহোমৰ মন পুনৰ আকৰ্ষিত কৰিলে। এই ক্ষেত্ৰত মহন, দেওধাই, বাইলুঙ পণ্ডিতসকলৰ অৱদান অতুলনীয়।
ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ মৃতদেহ কীৰ্ত্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা আৰু তিনিজনা গোহাইয়ে আলোচনা কৰি নতুন স্বৰ্গদেউ লক্ষ্মী সিংহদেৱক মৃতদেহ দাহ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিলে। স্বৰ্গদেউৰ অনুমোদন ক্ৰমে লুইতৰ পাৰত দাহ কৰা হল। সেই কাৰণে দেশত নানান ঘটনা ঘটিবলৈ ধৰিলে। স্বৰ্গদেউয়ে আহোম পণ্ডিতক মতাই কুকুৰা ঠেঙেৰে মংগল চাবলৈ দিলে। পণ্ডিত সকলে দেশৰ পৰিস্থিতি শুভ নহয় বুলি কোৱাত স্বৰ্গদেউৱে দুজন বৰ দেওধাই হতুৱাই আহোম মতে পূজা কৰি তেওক জনাবলৈ কলে। মহন, দেউধাই বাইলুঙ পণ্ডিত সকলে অতীজৰে পৰা আহোম নিয়মমতে মৃতদেহ মৈদাম দিয়ে কিন্ত মৃত ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হল। আগতো নোহোৱা কথা আৰু নথকা প্ৰথাকে নিয়ম কৰি লৈছিল। স্বৰ্গদেৱে “ যি নিয়ম কৰিলে ভাল হয় সেইমতে কৰক” বুলি নিৰ্দেশ দিয়াত আহোম পুৰোহিত পণ্ডিতে কলে – “যি মাহত যি বাৰে আমাৰ চলাজনা স্বৰ্গদেউ মৃত্যু হৈছে, এটি মূৰ্ত্তি বনাই নিয়মতে পৰ্বতৰ কাযত থব লাগে” । পণ্ডিতসকলে পুথি চাই এটুকুৰা চন্দন কাঠেৰে স্বৰ্গদেউৰ শ দাহ কৰা হৈছিল তাতে ৰিক-খান(আয়ুস তোলা) কৰি চৰাইদেই পাহাৰলৈ আনি চিতা-ভস্ম লৈ গৈ তাতে মৈদাম দিলে। ( অপ্ৰকাশিত তাই পাণ্ডুলিপি ৰাজ বুৰঞ্জী)
উল্লেখযোগ্য যে ৰাজেশ্বৰ সিংহ স্বৰ্গদেউৰ দিনতেই মৰা মানুহ দাহ কৰিব লাগে আৰু ব্ৰাক্ষ্মণ লগাই সকাম কৰিব লাগে বুলি নিৰ্দেশনা জাৰি কৰিছিল( ডি. এইচ. এ. এচ. নং ২৮)
অতীজৰ পৰাই তাই আহোম পুৰোহিত ফৈদৰ লোকে নিজৰ পুত্ৰ সন্তানক তাই ভাষাৰ শিক্ষা দিছিল। তাই ভাষাত মূলতে ১৯ টা আৰু অসমত আহি আৰু পাঁচটা বৰ্ণ পণ্ডিতসকলে সৃষ্টি কৰি লৈছিল। পণ্ডিত পৰিয়ালৰ এজন ভাষা জনা সদস্যই ঘৰৰ আৰু পৰিয়ালৰ লৰাক প্ৰথমতে এই বৰ্ণমালাৰ পৰিচয় কৰি দিয়ে। এই ক্ষেত্ৰত পণ্ডিত জনাই যথেষ্ট কষ্ট কৰি বৰ্ণমালা শিকায় আৰু তাৰ পিচত নিত্য ব্যৱহৃত শব্দৰাজি শিকায় । তাৰ পিচত সৰু-সুৰা বাক্য ৰচনা শিকায়। তাৰ পিচত বৰ অশ্ৰ আৰু ফুল বা লতি অস্ৰ প্ৰতিজন ছাত্ৰকে প্ৰণালীবদ্ধভাৱে মুখস্থ কৰিবলৈ দিয়ে। ইতিমধ্য খাগৰিৰে বা পাখিৰে কলম বনাই নিজাকৈ সহজতে পোৱা দ্ৰব্যৰে চিয়াঁহী বনাই দিয়ে। এই দুয়োখন অভিধান আহোম পণ্ডিতে অসমত আহি শিক্ষাদান কৰিবলৈ ৰচনা কৰা। শাস্ত্ৰ মুখস্থ হ’লেই দেৱ দেৱী অৰ্চনা, মন্ত্ৰ বিধি আদি উজু কিতাপ পঢ়িবলৈ দিয়ে। ইয়াত পাৰ্গতালি দেখুৱাব পাৰিলেহে কোনোৱে ধৰ্ম পুথি, গণনা শাস্ত্ৰ বিশেষকৈ অধ্যয়ন কৰি পণ্ডিত আদি হ’বগৈ পাৰে আৰু কোনোৱে বিশেষকৈ ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ ল’ৰাই সৈন্য চালনা, বৰটোপ মৰা, দূৰ্গ নিৰ্মাণ আদি কাৰ্য সুনিপুন সেনাধ্যক্ষ, গোঁহাই, ফুকন, বৰুৱা আদিৰ লগত শিক্ষা লভি সেনানায়ক হ’বগৈ পাৰিছিল।
অতি পৰিতাপৰ কথা যে আহোমৰ ৰাজত্বৰ মাজ ভাগৰে পৰা আহোমৰ পুৰোহিত ফৈদৰ গুৰুত্ব কমি আহিবলৈ ধৰে যদিও নিজৰ মাজত নিজ ফু-ৰা-লুঙ ধৰ্ম আৰু বান ফী পদ্ধতি তেওঁলোকে জীয়াই ৰাখে।
অতীজত সাতঘৰীয়া আহোম বুলিলে ১. ৰজা ২. বুঢ়াগোহাঁই ৩. বৰগোহাঁই ৪. মহন ৫.দেওধাই ৬. বাইলুঙ ৭.চুম ছিৰিঙকে বুজাইছিল। বৰপাত্ৰ গোহাঁই পদ সৃষ্টি হোৱাত আৰু মহন, দেউধাই বাইলুঙ আৰু চমু ছিৰিঙে প্ৰথমতে হিন্দু ধৰ্ম গ্ৰহণ নকৰাত এই পুৰোহিত ফৈদ আৰু চুম চিৰিঙ ফৈদক সাতঘৰীয়া আহোমৰ পৰা বাদ দিলে। সি যি কি নহওক, আহোম স্বৰ্গদেউসকলে আহোম ধৰ্মতে মে-ডাম-মে-ফী, ৰিক-খন, ওম-ফা আদি পূজা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত পুৰোহিত ফৈদক দায়িত্ব অৰ্পন কৰিছিল। তদুপৰি ৰাজ অভিষেকত আহোম ৰাজপণ্ডিত আৰু ৰাজপুৰোহিতক গুৰুত্ব দিছিল।
লাহে লাহে আহোমসকলৰ নিজৰ নিজৰ আদি ধৰ্মৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বাঢ়ি আহিছে আৰু পূৰ্বৰ ৰীতি-নীতিমতে চলাৰ প্ৰৱনতা বাঢ়িছে। মে-ডাম-মে-ফী, ফু-ৰা-লুঙ, ৰিক-খন-ম্যুঙ-খন আৰু ওম-ফা পূজাই সাৰ্বজনীন ৰূপ লৈছে। ফলত আমাৰ বন্দন গুৰু মহন, দেওধাই আৰু বাইলুঙ সকলৰ সমাজত আদৰ আৰু সন্মান বাঢ়িছে। এইয়া আমাৰ জাতিৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আৰু অদূৰ ভৱিষ্যতে প্ৰত্যেকজন তাই আহোমে নিজৰ ভাষা আৰু পৰস্পৰা সম্পূৰ্ণকৈ গ্ৰহন কৰি শক্তিশালী তাই আহোম জাতি গঠনৰ সহায়ক হ’বহৈ বুলি ভবাৰ থল আছে।
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

COMSTUME OF THE AHOM KINGS IN MEDIEVAL ASSAM (DR. AJANTA SAIKIA GOGOI)

In medieval Assam from the reign of Sukapha (1228-1268) to that of Sudangpha (1397-1407) or Bamuni Konwar, principal dresses of the king were “kun-Min –kun-kha” (long shirts, headgear, bachoal and takgali).Gradually, royal dresses became more gorgeous when the kingdom extended and the power of the king increased, as it was accompanied by enrichment of royal treasury and acquisition of new properties.
Pratap Shing (1603-1641 A.D) got collected seven sets of royal dresses from seven different kingdoms with a view to adopting their styles and designs for the Ahom royalty, the royal dresses were kept in the royal wardrobe under an officer called Choladhara phukan, whose office according to J.P Wade is analogous to that of the “Lord chamberlain of the United Kingdom”. The royal dresses could be taken out from the royal stores on permission from the three Gohains and six civil phukans and the king could wear the dress including those received as gifts from the neighbouring kingdoms only after an officer called Bezbarua examined them thoroughly as a measure of security. When the Rajmel (court meeting) was over, the Choladhara phukan took off the dresses out of the person of the king and put it in the royal store.
The under mentioned folk-song indicates a pattern of the dress, the king preferred to were, while making his appearance at the royal gateway-
“Svargadeo olale batcharar mukhale
Duliai patile dola
Kanate jilike makore kundale
Gate gomchengar chola.”
(wearing a Gomcheng Chola (shirt made from Gomcheng cloth) on his body and a pair of glittering Makara kundala on his ears, the king appears in the royal gateway. The Dulias ( persons carrying palanquin) busy themselves in arranging the palanquin for the king who comes out to see the Bihu performance and different games of amusement in front of the Ranghar.)
Court dress of the king :
While in the court, the king used to wear a Churia or Dhuti made from very fine Pat or Mezankari. Upon it he wore a shirt of soft silken cloth. He also wore a Jama embroidered with gold thread. On the head, he put on a Pag woven out of white silk. Beyond the page a border embroidered with gold thread was tied around along the upper rounded part of the ear. On his feet, the king wore Paijar, made of the skin of the deer fitted with a lining of pat or Mezankari and the outside of it was decorated with Banat ( thick woolen cloth embroidered with Guna). The king’s crown was made of gold and embroidered with precious stones like diamond and emerald. At the time of coronation ceremony called “Singari-Gharat-Utha”
The king wore a special type of dress meant for that occasion, which was preserved in the royal store. In the paintings or Hastividyarnava, king Siva Singha is depicted wearing a Muglai pag and a Kuhumbulia Butadar Satinar Chola with an embroidered Cheleng of red colour.
Travel robe of the king:
The king generally got carried with him one or two sets of royal dress and ornaments when he undertook his journey to the far off places or out of the capital for one or two days only. This included a kind of head gear called Srimara Paguri. EKgachola, Churia of pat or Mezankari and cheleng and juria or double clothes embroiderd with Guna. He wore the same type of dress even when he was out for a single day and travelled on Dola (Palanquin) He used different dresses on different occasions like war, hunting and attending festival etc.
ORNAMENTS OF THE KING
The Ahom kings wore many valuable ornaments which were kept in the royal storehouse under an officer called Choladhara phukan. It is said that during the reign of king pratap Singha (1603-1641 A.D.) seven types of royal dresses were collected from seven.
Countries, such as Burma, China, Mung-Kong, Bengal, Delhi etc. and keeping conformity with those dresses, seven sets of royal ornaments were mde and kept in the royal store. “The nine jewels set on the gold plate of the royal ornaments were diamond, emerald, ruby, moonstons, amethyst, gem, pearl lapis lazuli, agate etc. Different kinds of necklaces known as Pachsari. Satsari, Navasari, Chandradhar, Gezera set with pendant of pearl etc. were also invented during the period. Other ornaments used by the kings were different kinds of ear-rings, suck as karna-bhusn, Makarakundala, Hangs-Kundal, Kundala and Lokapara, different kinds of bracelets and head dresses, such as Sirpaoes, Kalki, diadems Called Kiriti, Mukt etc.
King’s courtly ornaments:
At the time of ascending the throne, the king was given to wear at first Nepur, Made of gold and set with stones. He also wore Ujanti, Which was tied to the Nepur with a gold chain and ten rings on the toes attached to the Ujanti. On his fingers, he wore ten finger-rings set with diamond and on the wrists, two bejeweled Navaratnas and Gam-Kharus. Above the Gam-Kharu, he wore four Balas, two in each hand, one of them being bejeweled with stones and the others plain. On the arms, he wore Bajus, set with stones. But the middle of it was wide and both the ends were pointed. He also used necklaces of pure pealrl, Such as panch-sari, satsari, Navasari, Chandrahar etc. Twenty one Dugdugis were enclosed with the string of pearls as a pendant. His ear-rings called Hansakundala or Makar-Kundala designed like a goose or a designed like a goose or a dragon
Respectively were made of gold inlaid with pearl or diamounds on the head, he wore Sirpaos set with diamond and emerald, kalkis and crowns of precious metals.
The king could put on coronation dresses and ornaments with the approval of the three great councilors – Buragohain, Borgohain and Barpatragohain, Generally they were called Dangarias, meaning ‘great men’ They along with the Barbarua (Chief executive) and the Barphukan (Governor of lower Assam) formed the council of ministers called Patra Mantries. All of them had to be present on the occasion of the coronation ceremony or on any other festival or ceremony held in the royal campus. The whole throne with seven steps was made with special workmanship and decorated with coloured and precious metals, stones or jewels.
It was a custom to present tributary to kings with ornaments and clothes, when they paid their visit to offer obeisance to the Ahom king. Thus the Kachari king Tamradhvaj was gifted – one set of head-ornaments and one set of necklace each inlaid with precious stones, one set of Dugdugi set with pearls, two pairs of flowershaped ear-rings, gold Pechandar (Pendant) and four ridged gold bangles by Rudra Singha.
During the days of Kamaleswar Singha (1795-1801 A.D) also, when the envoys of the kachari court came to offer obeisance to the king, they brought a number of presents for the latter. At the time of their departure, the former gifted each of the envoys one pair of ear-rings made of two Tolas of gold and one pair of silver
Bangles of twelve tolas inlaid with gold, besides cloth and many other item of dress
The ahom and silver ornaments for distributions among the high officers and nobles on suitable occasions and for presentation to the mughol emperor. An idea of the quantity of ornaments preserved in the royal store for the purpose can be gatherd from the amount of gold silver ornaments carried by captain welsh in his boat from the captain of Rangapur in 1793 to Calcutta. According to the tunkhungia buranji,this consisted of 4,00,000 pieces of gold ornament, 40,00,000 pieces of silver ornaments and gold to the value of 2,00,00,000 rupees.
Notes and references :
1 B.C. handiqui, ‘Asamar purani sajpar’, Asam sahitya sabha patkika (ed), A. sattar, vol. 1, twentyninth year, jorhat, 1972, p. 39
2.J.P. wade, an account of assam, (ed) B. sarma, sivasagar, 1927 p. XXIX
3. s.rajkumar, ithase soaura chashata bachar, Dibrugarh, 2000,p75
4. L. gogoi, tai sanskritir ruprekha, 1971, Calcutta, p 110
(1)
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

অসমৰ সমাজ সংগঠনত স্বৰ্গদেও প্ৰতাপ সিংহৰ ভূমিকা (ড° দীপাংকৰ গগৈ)

সংমিশ্ৰিত সমাজ এখন বা জাতি এটা গঢ় লৈ উঠাৰ অন্তৰালত বিভিন্ন কাৰক নিহিত হৈ থাকে আৰু এক ঐতিহাসিক প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেদি ই নিদিষ্ট ৰূপ পায় । এনে ক্ষেত্ৰত ভিন্ন কাৰকে ভিন্ন সময়ত ভিন্ন ধৰণে সমাজ বা জাতি গঠন পক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰে । কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত ৰাজনৈতিক পটভূমি বা শাসকৰ ভূমিকাই সমাজ গঠনত সক্ৰিয় অৰিহণা যোগায় । অসমৰ সমাজৰ ঐতিহাসিক পটভূমিলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে বৃহত্তম অসমীয়া সমাজ গঠন অংকুৰণ আৰু শ্ৰীবৃদ্ধি মধ্যযুগত আৰম্ভ হৈছিল। এই অংকুৰণ আৰু শ্ৰীবৃদ্ধি মধ্য যুগৰ শাসক কিছুমানে যে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল- এইটো ঐতিহাসিকভাৱে সত্য ঘটনা। ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰ উপত্যকাত দীৰ্ঘকালৰ বাবে শাসনত থকা আহোম শাসক কেইজনমানৰ ভূমিকা নিঃসন্দেহে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। চাও লুং ছ্যুকাফাই অসমীয়া সমাজ গঠনৰ সূত্ৰপাত ঘটালে পৰৱৰ্তী কেইবাজনো আহোম ৰজাই তাত সাৰ-পানী যোগাই দিগদৰ্শী ভূমিকা পালন কৰে । এই ক্ষেত্ৰত প্ৰতাপ সিংহৰ (১৬০৩-১৬৪১) নাম ল’ব পাৰোঁ । তেখেতৰ শাসন কালছোৱা অসম বুৰঞ্জীৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায় । তেখেতৰ দিনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাৰ ভিতৰত আহোম মোগলৰ দীঘলীয়া যুদ্ধ আৰু আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনীয় তথা সমাজ ব্যৱস্থাৰ পুনৰ সংগঠন। যুদ্ধ আৰু দেশ তথা সমাজ সংগঠন- এই দুয়োটা দিশতে প্ৰতাপ সিংহই নিজৰ পাৰদৰ্শিতা আৰু বিচক্ষণতাৰ পৰিচয় দিবলৈ সক্ষম হৈঠিল। ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ছ্যুকাফাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা আহোম ৰাজ্যৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু শক্তি বৃদ্ধি হৈছিল চুহুংমুং দিহিঙ্গীয়া ৰজাৰ দিনত (১৪৯৭-১৫৩৯)। চুতীয়া ৰাজ্য চামিল কৰা, কছাৰী ৰাজ্যগ্ৰাস আৰু ভূঞাসকলৰ অঞ্চল বিশেষ অন্তভূক্তিকৰণে ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰ উপত্যকাত আহোমক শক্তিশালি কৰে পৰিবদ্ধিত আহোম ৰাজ্যখন প্ৰশাসনিক তথা সামাজিকভাৱে সুদৃঢ়কৰণত প্ৰতাপ সিংহই সক্ৰিয় ভূমিকা লৈছিল।
পাইক প্ৰথা আৰু সমাজ পুনৰ সংগঠনঃ
প্ৰতাপ সিংহৰ দিনত আহোম ৰাজ্য প্ৰশাসনীয় আৰু সমাজ ব্যৱস্থা সুদৃঢ়কৰণৰ কাৰণে কেতবোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হয়। বিশেষকৈ মোগলৰ সৈতে সঘনে লৈ মোগলৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল । কোঁচ হাজোৰ শাসক পৰীক্ষিত নাৰায়ণৰ মৃত্যুৰ পিছত তেখেতৰ ভায়েক বলি নাৰায়ণে আহোমৰ ৰাজনৈতিক আশ্ৰয় গ্ৰহন কৰে। পৰৱৰ্ত্তী কালত বলি নাৰায়ণক ধৰ্ম নাৰায়ণ নাম দি প্ৰতাপ সিংহই দৰঙ অঞ্চলত কৰতলীয়া ৰজা পাতে। বলিনাৰায়ণে আহোমক মোগলৰ বিৰুদ্ধে হোৱা যুদ্ধ বিলাকত যথেষ্ট সহায় কৰিছিল। এনেদৰে কামৰূপ অঞ্চলত মোগলৰ আধিপত্য বিস্তাৰৰ সময়তে সেই অঞ্চলৰ কিছুমান শক্তিয়ে প্ৰতাপ সিংহৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰি সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল। এই শক্তিবিলাকৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য আছিল- ডিমৰুৱা, বেলতলা, ৰাণী, লুকি, বকো ইত্যাদি। ধাৰাবাহিক ভাৱে আহোম-মোগলৰ যুদ্ধ চলি থকাৰ সময়ত সেই অঞ্চলৰ দক্ষিণকুলীয়া উত্তকুলীয়া লোকসকল প্ৰতাপ সংহৰ ওচৰলৈ আহাৰ বিষয়ে বুৰঞ্জীত আছে- ‘সমস্তকে ৰজা পৰিক্ষিতে তোমাৰ দুই পাৱৰ তলেদি গৈছে। আৰু য’তলোক আছে সবাৰে দেৱ কুটুস্বৰ ঠাইতহে ভাত, আন ঠাইত ৰক্ষা নাই, এখন স্বৰ্গদেৱে যদি আজ্ঞা কৰে হাজোত যি বঙ্গালখনি আছে তাক ধৰিবাৰ প্ৰতি আমোকো আৰু দেৱতাৰ লোকজনকো পঠাই দিয়োক, দেৱতাৰ লোকজনক পাছ কৰি আমি আগোহুই খৰিমগৈ। হাজোৰ যুদ্ধৰ প্ৰতাপ সিংহৰ দিনৰ পৰৱৰ্তী আহোম-মোগল যুদ্ধ বিলাকত এই শক্তি বিলাকে আহোমৰ লগহৈ যুদ্ধ কৰিছিল। স্থানীয় প্ৰজাসকলক সংঘটিত কৰা আৰু সৈন্য বাহিনীৰ বাবে ৰচদ-পাতি যোগনা, যুদ্ধৰ বাবে ৰাস্তা-ঘাট আৰু ভৌগোলিক অৱস্থান জৰীপ ইত্যাদিৰ বাবে তেওঁলোক আহোমৰ বাবে অপৰিহাৰ্য হৈ পৰিল। প্ৰতাপ সিংহয়ো এই শক্তিবিলাকৰ সৈতে সেই কাৰণে সততে সদ ভাৱ ৰক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। সমকালীন অসমৰ বাবে ই এটা গুৰুত্ব পূৰ্ণ ঘটনা। এই শক্তিবিলাকে মোগলক উমৈহতীয় শত্ৰু জ্ঞান কৰি তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে আহোমৰ সহায় কৰিছিল আৰু আহোম শক্তিৰ স্বীকাৰ কৰি লাছিল। তদুপৰি আহোমসকল ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰ উপত্যকাত গুৰুত্বপূৰ্ণ শক্তি বুলি বিবেচিত হল। এনে ধৰণৰ ঘটনাই অসমীয়া জাতি তথা সমাজ গঠন প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰিছিল।
সামৰণিঃ প্ৰতাপ সিংহৰ কালছোৱা অসমৰ সমাজ জীৱনৰ বাবে অতি গুৰুত্ব পূৰ্ণ অধ্যায়। তেখেতৰ দিনত যুদ্ধৰ ব্যৱস্থাৰ মাজতো মোমাই তামুলী বৰবৰুৱাৰ তত্ত্বাৱধানত পাইক প্ৰথা আৰু গাওঁ সংগঠনেৰে ৰাজ্যখনৰ ভেটি মজবুত কৰা হৈছিল। মোগল শক্তিৰ ওচৰত সেও নামানি তেখেতে ধাৰাবাহিকভাৱে যুদ্ধ কৰি গ'ল। কামৰূপ অঞ্চলৰ থলুৱা শক্তিবোৰ প্ৰতাপ সিংহৰ একত্ৰিত হৈ মোগলৰ বিপক্ষে সমগ্ৰ শক্তি প্ৰয়োগ কৰিছিল। ইয়ে ভিন্ন অঞ্চলৰ শক্তিক ওচৰ চপাই আনিলে। প্ৰজাসকলে উমৈহতীয়া উদ্দেশ্য লৈ একত্ৰীকৰণ হ'ল। ১৬ শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে অসমীয়া সমাজ গঠন প্ৰক্ৰিয়াত ই এক গুৰুত্ব পূৰ্ণ উপাদান হিচাপে পৰিগণিত হ'ল।
প্ৰতাপ সিংহৰ সমগ্ৰ কাৰ্যাৱলী তেখেতৰ জীৱনৰ এটা ঘটনাই বুজাত সহায় কৰিব। হৰকান্ত বৰুৱাৰ অসম বুৰঞ্জীত ৰজা জনৰ শেষ জীৱনৰ এটা কথা উল্লেখ পোৱা যায়। তেখেতৰ জীৱনৰ ৰেখা শেষ হৈ অহাৰ উপলব্ধি কৰি প্ৰজাসকলক চাবলৈ মন কৰিলে-‘ এতেকে সকলো ৰাজ্যৰ আহক, মই চাওঁ, মোকো চাওঁক। ৰজা চাবলৈ প্ৰজাসকল আহিল। হৰকান্ত বৰুৱাৰ ভাষাৰে ‘স্বৰ্গদেৱেও নাৱেৰে হোৱা যুদ্ধই আহোম শাসনতন্ত্ৰ শক্তিশালী কৰাৰ প্ৰযোজনীয়তা আহি পৰিল। আহোম ৰাজ্যৰ পশ্চিম সীমান্তৰ সামৰিক আৰু প্ৰসাসনীয় দিশৰ গুৰুত্ব বঢ়ালে। সেই অঞ্চল চোৱা-চিতা কৰিবৰ বাবে প্ৰতাপ সিংহই বৰফুকন পদবী সৃষ্টি কৰিলে। কলিয়াবৰৰ পৰা মোগল সম্ৰাজ্যৰ সীমালৈকে আহোম ৰাজ্যৰ পশ্চিম অঞ্চল চোৱা চিতা কৰিবৰ বাবে বৰফুকনক দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। অন্যহাতেদি কলিয়াবৰৰ পৰা পূৱফালে থকা আৰু তিনিজনা গোঁহাইৰ অধীনত নথকা অঞ্চলৰ দায়িত্ব বৰবৰুৱাক দিয়া হৈছিল।
মোমাই তামুলী বৰবৰুৱাৰ তত্বৱধানত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰজা সকলকৰ পাইক প্ৰচলন কৰা হয়। ই মূলত এক প্ৰশাসনীয় সাংগঠনিক ব্যৱস্থা। গোষ্ঠী সম্প্ৰদায় নিৰ্বিশেষ সকলো প্ৰজাকে ই সাঙুৰি লৈছিল। আহোম শাসনতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থা হ’লেও ইয়াৰ প্ৰভাৱ সমাজ ব্যৱস্থাতো গভীৰভাৱে পৰিছিল। আহোম শাসনৰ শেষলৈ এই প্ৰথা বাহাল আছিল। বৃটিছ অহাৰ পিছত ই বিলুপ্ত হ’ল যদিও সেই ব্যৱস্থাৰ পদবীধাৰী উপাধি যেনে- বৰা, শইকীয়া, হাজৰিকা, ফুকন, ৰাজখোৱা আদি আজিও ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ ভিন্ন গোষ্ঠী সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সবৰ্ত্ৰ প্ৰচলন আছে।
তদুপৰি প্ৰতাপ সিংহৰ দিনত দেশত পিয়ল কৰা হৈছিল। আনহাতে ৰাজ্যখনৰ ঘন জনৱসতি অঞ্চলৰ পৰা সেৰেঙা জনবসতি অঞ্চললৈ লোকক স্থানান্তৰিত কৰিছিল। প্ৰতাপ সিংহৰ দিনৰ গাঁও সংগঠনৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। তিৰোতাৰ তাঁত বোৱা সূতা কটা বাধ্যতামূলক কৰা হৈছিল।
আহোম মোগলৰ যুদ্ধ আৰু অসমৰ সমাজ গঠনত ইয়াৰ প্ৰভাৱঃ ১৬ শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বিশ্ব সিংহৰ নেতৃত্বৰ কোঁচ শক্তিয়ে আহোম ৰাজ্যৰ পশ্চিমে মূৰ দাঙি উঠে। বিশ্ব সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছত নৰনাৰায়ণৰ নেতৃত্বত কোঁচসকল এক লেখত লবলগীয়া শক্তিত পৰিণত হয়। আহোমকে ধৰি কেইবাটাও চুবুৰীয়া শক্তিয়ে তেওঁৰ দিনত কোঁচৰ অধীনত মানি লবলৈ বাধ্য হয়। কিন্তু কোচঁ শক্তিৰ আধিপত্য দীৰ্ঘস্থায়ী নহ'ল। নৰনাৰায়ণৰ ভায়েক তথা কোঁচৰ প্ৰধান সেমাপতি চিলাৰায়ৰ মৃত্যুৰ পিছত ১৬৮১ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁচ শক্তিদ্বিখণ্ডিত হৈ পৰে । কোঁচ বেহাৰ আৰু কোঁচ হাজো ১৬৮৭ খ্ৰীষ্টাব্দত নৰনাৰায়ণ মৃত্যুৰ পিছত দুই কোঁচ শক্তিৰ মাজত আধিপত্য বিস্তাৰৰ বাবে সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। এই বিষয়লৈ দুয়োখন ৰাজ্যই বাহিৰা শক্তি সৈতে হাত মিলাবলৈ কুন্ঠাবোধ কৰা নাছিল। অন্যহাতেদি মোগল সকলো কোঁচৰ দুৰ্বলতা সুযোগ পূৰা মাত্ৰাই গ্ৰহণ কৰিলে। মোগলৰ এই অগ্ৰাসনৰ প্ৰভাৱ আহোমৰ ওপৰত পৰে। কাৰণ বিভাজিত কোচঁ শক্তিৰ এটা অংশই প্ৰতাপ সিংহৰ ওচৰ চাপে । এনে পৰিস্থিতিত আহোম মোগলৰ সংঘাত অনিবাৰ্য হৈ পৰিল। ১৬১৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১৬৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে আহোম মোগলৰ কেইবাখনো যুদ্ধ হয়। স্বাভাৱিকতে মোগলৰ দৰে বৃহৎ শক্তি এটাৰ আগ্ৰাসন ৰোধৰ বাবে প্ৰতাপ সিংহই ধাৰাবাহিকভাৱে বহু বছৰ যুদ্ধ কৰাটোৱে আহোমসকলৰ সামৰিক দক্ষতাৰ পৰিচয় দিয়ে। মোগল বিৰুদ্ধে হোৱা এই যুদ্ধবোৰতে প্ৰতাপ সিংহই গ্ৰহন কৰা নীতিয়ে তেখেতৰ দূৰদৰ্শিতাৰ পৰিচয় দিয়াৰ লগতে অসমত সমাজ গঠনত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলায়। মোগলৰ আক্ৰমণে ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ কেইবাটাও শক্তিক আহোমৰ ওচৰ চপাই আনে আৰু স্বতঃস্ফুৰ্তভাৱে আহোম নেতৃত্ব মানি গৈ দিখৌ নদীৰ দুয়ো পাৰে আহি থকা প্ৰজাসকলক গা দেখাই বোলে, মোৰ কাল হল, সকলো লোকে মোক চাঁহক, ময়ো চাওঁ, এই বুলি ব্ৰক্ষ্মণ, বুঢ়া ল’ৰা , তিৰুতা এই সকলক দান-দক্ষিণা দিলে। পাছে ৰজা দেৱলৈ প্ৰজাসকলকৰ মোহ জন্মাত স্বৰ্গদেৱৰ সলনি আমাৰে এশ নৰ বলি শদিয়াৰ আইলৈ দিমহক, তেওঁ স্বৰ্গদেৱ কুশলে থাকক, এইবুলি হৰিধ্বনি কৈ কোলহল কৰিবলৈ ধৰিলে। পাছে স্বৰ্গদেৱে বোলে মোৰ কাল হ’ল, কেনেকৈ ৰাখিবিহঁক, এই বুলি প্ৰজাক প্ৰবোধ দি নগৰলৈ আহি স্বৰ্গী হ’ল। সেইটো হ’লে অসম বুৰঞ্জীত ইয়াতকৈ প্ৰজা বৎসল আৰু প্ৰজা ৰঞ্জক ৰজাৰ মহিমামণ্ডিত উদাহৰণ হয়তু আৰু পোৱা নাযাব।
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

ইতিহাসৰ পম খেদি ঐতিহাসিক গড়গাওঁ (চাও কল্পজ্যোতি বৰগোহাঁই)

গড়গাঁৱৰ পুৰণি নাম চে–হুং। চে– ৰ অৰ্থ নগৰ আৰু হুং– ৰ অৰ্থ গড় , অৰ্থাৎ গড়ৰ নগৰ বা গড়েৰে মেৰাই লোৱা নগৰ। স্বৰ্গদেৱ গড়গঞা ৰজাই (১৫৫৩–৬২ খৃঃ) গড়গাঁৱত ৰাজধানী পাতে। তিনি শতিকা ব্যাপি পূৰ্ণ পয়োভৰেৰে অসমত তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্য শাসন কৰিছিল। তেওঁলোকৰ শৌৰ্য, বীৰ্য , বীৰত্ব , যশ ,গৌৰৱ কেউপিনে সমগ্ৰ ভাৰত আৰু ব্ৰহ্মদেশত বিয়পি পৰিছিল। সেয়েহে গড়গাওঁ সাথৰত পৰিণত হৈছিল।
ঐতিহাসিক আহোম ৰাজ্যৰ ৰাজধানী গড়গাঁৱৰ ফকৰা–যোজনা আজিও অসমীয়াৰ মুখে মুখে প্ৰচলিত হৈ আছে। আন আন ঠাই সমূহৰ কটাৰীৰ ধাৰেহে কাটে , কিন্তু অতুলনীয় “গড়গঞা কটাৰীৰ ডাবেও কাটে।” ক্ষন্তেকতে গোটেই সাম্ৰাজ্যৰ বা–বাতৰি গড়গাঁৱত যোগাওঁতা সুদক্ষ চোৰাংচোৱা আছিল। “ইয়াতে মাৰিলে টিপা , গড়গাওঁ পালেগৈ শিপা।” গড়গাঁৱৰ বতৰা চমকপ্ৰদ আছিল। “গড়গাঁৱৰ বতৰা কোৱা।” জোৰা দিয়া কথা কওঁতাক উদেশ্য কৰি কোৱা হৈছিল–“নগৈ গড়গাঁৱৰ বাতৰি কোৱা।” বিচিত্ৰ গড়গাঁৱৰ মাটি যেন পিছল , তাৰ কথা–কাণ্ড , আইন–কানুন , হাব–ভাবো পিছল। “গড়গাঁৱৰ পিছল বাট , ল’ৰাকো নিচিনি বুঢ়াকো নিচিনি , হাতে পতি লাখুটিপাত।” নগৰীয়াৰ মুখে–পেটে একে নহয় — “গড়গঞা মিতিৰৰ ভাও , মুখেদি থাক থাক , ভৰিয়ে ঠেলে নাও।”
স্বৰ্গদেৱে দিখৌ নৈৰ সোঁহাতে হেমেনাবাৰী নামেৰে ঠাইত ৰাজধানী পাতিছিল। “দিখৌ কোখে সীমা পাটমালি ভিতৰ কৰি নগৰ মেৰাই গড় বান্ধি লৈ তাতে এঘৰ মানুহ গুচাব নোৱাৰিলে। তাক হেমেনা বুলি মাতিছিল। সি কঙ্গনাথাওমুঙ্গ নাতি , বাঁজীৰজা ৰজাকো বৰ কথা মাতে। সি বোলে , মোৰ আৰাকটা মাটি ,ৰজা কি ? এই নিমিত্তে নামফালে গড় কিছু , খণ্ড হৈ থাকিল। সি মৰিলতহে গড় বান্ধিব পাৰিছিল। এতেকেহে হেমনবাৰী বোলা হয় আৰু বৰ্তমানেও এই নামেৰে পৰিচিত। ৰজায়ে নগৰৰ গড়গ্ৰাম নাম দিলে।
ছু্ক্লেনমুঙ স্বৰ্গদেউক গড়গঞা ৰজা বুলিও কয়। তেওঁৰ বৰৰাণী নৰা ৰজাৰ ৰাজকুমাৰী নাঙ্–ত্যেপ্–খাম্ ওৰফে চাও চিং কুঁৱৰীৰ পৰামৰ্শ ক্ৰমে স্বৰ্গদেৱে গড়গাঁৱৰ চাৰিওফালে খাৱৈ খান্দি ওখ গড় বান্ধি ৰাজধানীখন লৈছিল বুলি সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জীয়ে কয়। নগৰৰ চাৰিওফালে খাৱৈ খান্দি গড় মৰা প্ৰথা টাই আহোমৰ মাজত খুনলুঙ্ আৰু খুনলাইৰ দিনৰ পৰা প্ৰচলিত। তেওঁলোকে দলে—বলে স্বৰ্গৰ পৰা নামি আহি মুঙ্—ৰি—মুঙ্ ৰামত (পৰিত্যক্ত বা জনপ্ৰাণী শূণ্য দেশ) হোলোংঘৰৰ চাৰিওফালে খাৱৈ খান্দি ,গড় মাৰি ৰাজধানী স্হাপন কৰিছিল। এই কাৰণে বোধহয় ,কুঁৱৰীয়ে নগৰৰ কেউফালে গড় মাৰিবলৈ স্বৰ্গদেৱক উপদেশ দিছিল। গড় মাৰি ৰাজধানী পতাৰ বাবেই এই ঠাইৰ নাম গড়গাওঁ হ’ল। গড়ৰ বাহিৰফালে সদায় পানী থকা দ আৰু বহল খাৱৈ থাকে আৰু গড়ৰ ওপৰত সাধাৰণতে ডাঠকৈ কোটোহা বাঁহ ৰোৱা হয়। কোটোহা বাঁহে বৰষুণে মাটি খহাব নোৱাৰাকৈ গড়টোক ধৰি ৰাখিব আৰু তাৰ মাজেদি সতকাই কোনো চোৰাংকৈ গড়ৰ ভিতৰত সোমাব নোৱাৰে। ইয়াত তিনিখাপৰ গড় — বাজ গড় , ভিতৰ গড় আৰু ইটা গড় বান্ধি লৈছিল। বাজগড় তিনিখন দুৱাৰ— দক্ষিণলৈ প্ৰধান দুৱাৰখন হ’ল বৰদুৱাৰ , পূবৰখন পানীদুৱাৰ আৰু পশ্চিমৰ খন চোণপোৰা দুৱাৰ।পূৰ্বে ৰজাৰ কাৰেংঘৰ কাঠ–বাঁহৰ এটা প্ৰকাণ্ড দুমহলীয়া চাংঘৰ আছিল। সপ্তদশ স্বৰ্গদেৱ প্ৰতাপ সিংহই (১৬০৩—৪৩খৃঃ) গড়গাওঁ নগৰ সুৰক্ষিত কৰিবৰ উদ্দেশ্যে নগৰৰ চাৰিওকাষে বাঁহগড় নিৰ্মাণ কৰাই দহখন দুৱাৰ আৰু তিনিখন সিংহদুৱাৰ স্হাপন কৰালে। ত্ৰিংশৎ স্বৰ্গদেৱ ৰুদ্ৰ সিংহই (১৬৯৬—১৭১৪খৃঃ) গড়গাঁৱত পকী পূজা—ঘৰ আৰু গোবিন্দৰ দৌল নিৰ্মাণ কৰাইছিল।
গড়গাঁৱৰ প্ৰাধান্য — স্বৰ্গদেৱ গড়গঞা ৰজাৰ দিনৰ পৰা (১৫৩৯–৫২খৃঃ) যোৰহাটলৈ ৰাজধানী স্হানান্তৰিত (১৭৯৪—৯৫খৃঃ) কৰা সময়ৰ ভিতৰত যদিও কেইবাজনো স্বৰ্গদেৱে কেইবা ঠাইতো ৰাজধানী আৰু নগৰ পাতিছিল , তত্ৰাচ গড়গাওঁহে স্হায়ী ৰাজধানী আছিল। স্বৰ্গদেৱ ৰুদ্ৰ সিংহৰ দিনৰ পৰা (১৬৯৬—১৭১৪খৃঃ) স্বৰ্গদেৱ গৌৰীনাথ সিংহৰ দিনলৈকে (১৭৮০—৯৫খৃঃ) গড়গাওঁ আৰু ৰংপুৰ দুয়োখনেই আহোমৰ ৰাজধানী আছিল। ৱেদ চাহাবে “A Geographical Sketch of Assam”ত লিখিছে যে , ৰংপুৰ অসমৰ ৰাজধানী বা প্ৰকৃত ৰাজধানী গড়গাঁৱৰ সেনা—নিৱাস আছিল। গড়গাঁৱত ৰাজধানী থকাৰ প্ৰায় আঢ়ৈশ বছৰত আহোম সাম্ৰাজ্য অসমৰ কেউফালে বিস্তাৰিত হৈছিল। কিছু বছৰৰ বাবে হ’লেও গোৱালপাৰা , জয়ন্তীয়া , কাছাৰ আদি আহোম সাম্ৰাজ্যত ভূক্ত হৈছিল , অসম উপত্যাকাৰ তিনিওফালে থকা পৰ্বতীয়া জাতিসকলে আহোম শক্তিক মানি লৈছিল আৰু মণিপুৰ ,নৰা , কোচবিহাৰ , কোচহাজো ,কাছাৰ ,জয়ন্তীয়া আদি দেশ বৈবাহিক সুত্ৰে মিত্ৰতা পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। ভাৰত বিজয়ী মোগল শক্তি অসমত পৰাজিত হৈছিল। দৌল ,দেৱালয় ,আলি , পুখুৰী , পকী আট্টালিকা ,মথাউৰি , গড় আদি নিৰ্মাণ হৈছিল। নগৰ ,চকী ,হাট ,ফাট , ঘাট , সত্ৰ আদি স্হাপন হৈছিল। শৃংখলাকৈ গাওঁ — ভুই পতা হৈছিল , বিদ্ধান , বৃত্তিয়াল , শিল্পী আদি স্হাপিত হৈছিল। ভাগৱতী বৈষ্ণৱ ধৰ্ম অসমৰ সীমা পাৰহৈ গৈছিল , শাক্ত ধৰ্মই পুনৰ ৰাজঅনুগ্ৰহ পাইছিল , শিল্প— কাৰুকাৰ্যৰ উন্নতি সাধন হৈছিল। বিদেশী ৰাজ্যৰ লগত বেপাৰ—বাণিজ্য চলিছিল। দেশ—বিদেশৰ কটকীৰ আদান—প্ৰদান হৈছিল , দেশীয় আৰু বিদেশী সংস্কৃতিৰ সংঘাতহৈ নতুন অসমীয়া সংস্কৃতি গঢ়ি উঠিছিল, পুথি প্ৰণয়ন , সাহিত্য চৰ্চা , শিল্পোন্নতি আদি বহুলভাৱে হৈছিল। অসমীয়া ভাষাই কেৱল যে পৰ্বতেই আৰোহণ কৰিছিল এনে নহয়— দেশৰ সীমাও পাৰহৈ গৈছিল। পৰ্বত—ভৈয়ামৰ সংমিশ্ৰণত ধৰ্ম নিৰপেক্ষ অসমীয়া জাতি গঢ়ি উঠিছিল।
মুছলমান ইতিহাসবিদ চিহাবুদ্দিন তালিচৰ বৰ্ণনা মতে—
মিৰজুমলাৰ লগত অসমলৈ অহা ঐতিহাসিক চিহাবুদ্দিনে ১৬৬২খৃঃ ত গড়গাৱৰ বিষয়ে লিখা বিৱৰণ গেইট চাহাবৰ বুৰঞ্জীৰ পৰা তুলি দিয়া হ’ল — “গড়গাঁও নগৰত মাটিত লগাই ৰখা চাৰিখন শিলৰ দুৱাৰ । প্ৰত্যেক দুৱাৰৰ পৰা ৰজাৰ কাৰেঙলৈ মানুহ অহা—যোৱা কৰিবৰ বাবে তিনিক্ৰোশকৈ দীঘল , ওখ আৰু মজবুত আলি । নগৰৰ চাৰিওফালে গড়ৰ পৰিৱৰ্তে তিনিক্ৰোশমান ডাঠ বাঁহনি। নগৰৰ ভিতৰত মানুহৰ বসতি শৃংখলাৱদ্ধ নহয়। আলিৰ দাঁতিত বাঁহনিৰ মাজত অ’ত ত’তকৈ মানুহৰ ঘৰ। প্ৰত্যেক ঘৰৰ মুখত খেতি কৰা মাটি আৰু ফল—মূলৰ বাৰী। এনে খেতিৰ মাটিৰ এটা মূৰে আলি পাইছেগৈ আৰু আনটো মূৰে ঘৰ ছুইছেগৈ। ৰজাৰ কাৰেঙৰ ওচৰত দিখৌৰ দুইপাৰে ঘন বসতি। তাতে এটা ঠেক বজাৰৰ আলি । বজাৰলৈ কেৱল পাণ বেপাৰীহে আহে। খোৱা বস্তু বজাৰত কিনা—বেচা কৰাৰ নিয়ম নাই । মানুহে বছৰেকৰ জোখাৰে সকলো বস্তু ভঁডালত সাঁচি থয় , গতিকে কোনো কাৰণত তেওঁলোকে খোৱা বস্তু কিনা বেচা কৰিবৰ আৱশ্যক নহয়।
গড়—
“মুঠতে গড়গাওঁ আমাৰ মনত ঘূৰণীয়া আহল—বহল আৰু কিছুমান গাঁৱৰ সমষ্টি। ৰজাৰ কাৰেং ঘৰৰ কেউফালে গড় আৰু তাৰ ওপৰত ডাঠকৈ বাঁহ ৰোৱা। ই প্ৰাচীৰৰ কাম দিয়ে। ইয়াৰ চাৰিওফালে মানুহ তল যোৱা , সদায় পানীৰে পূৰহৈ থকা খাৱৈ । পৰিধি এক ক্ৰোশ , চৈধ্য শিকলি । ইয়াৰ ভিতৰতে ওখ আৰু আহল—বহল খেৰৰ ঘৰ বিলাক।
হোলোং ঘৰ—
হোলোং ঘৰ— “হোলোং নামৰ ৰজাৰ ৰাজচ’ৰাত ভিতৰফালে দীঘলে ১২০ হাত আৰু পথালিয়ে ৩০ হাত। ইয়াৰ খুটা ৬৬ টা। প্ৰত্যেক খুটাৰ পৰিধি ৪ হাত । এই প্ৰকাণ্ড খুটাবিলাক তেওঁলোকে এনেদৰে মিহি কৰি ৰাখিছে যে প্ৰথমে দেখিলে কুণ্ড কটা যেন লাগে। হোলোঙৰ কাৰ্যবিলাক সন্মুখৰফালে নানা ধৰণৰ কাৰুকাৰ্যপূৰ্ণ ঘৰ সম্ভৱতঃ পৃথিৱীৰ কোনেও কৰিব পৰা নাই।
১২০০০ মানুহে এবছৰত এই ঘৰ নিৰ্মাণ কৰাইছিল। হেলোঙৰ এমুৰে মুখামুখিকৈ চাৰিটা খুটা আৰু প্ৰত্যেক খুটাতে ন—ডালকৈ খাৰুৱা পিন্ধোৱা। ৰজাই এই ঘৰত থাকিবলৈ ইচ্ছা কৰিলে এই চাৰিটা খুটাৰ মাজত সিংহাসন স্হাপন কৰি ওপৰত পৃথক–পৃথক ধৰণৰ ন–খন চন্দ্ৰতাপ তৰা হয়। ৰজা চন্দ্ৰতাপৰ তলত সিংহাসনত বহে , ঢুলীয়াই ঢাক—ঢোল আৰু দান্দ বজায়। দান্দ আমাৰ কাঁহৰ দৰে ঘূৰণীয়া আৰু চেপেতা বাদ্য। ৰজাই যেতিয়া কাছাৰী কৰে বা ওলাই যায় বা নতুনকৈ মকৰল কৰা বিষয়াসকল নিজৰ এলেকালৈ যাত্ৰা কৰে , তেতিয়া ঢাক—ঢোল আৰু দান্দ বজোৱা হয়।
এই ৰাজধানীৰ বেৰাৰ বাহিৰে ৰজা থাকিবৰ কাৰণে অতি চাফ—চিকুণ এটি ঘৰ। ৰাজবাতিৰ ওচৰত বিষয়াসকলৰ ঘৰ বিলাক মজবুত আৰু অতি ধুনীয়া।
ৰজাৰ জোঁৱায়েক বৰফুকনৰ টোলৰ মাজত , এটি ধুনীয়া পুখুৰীৰ কেউকাষে এখনি সুন্দৰ নতুন বাগিছা। বাস্তৱিকতে ঠাইখন অতি আনন্দদায়ক , মমোৰম আৰু পৱিত্ৰ। এই ৰাজ্যত জেকনি বেছি হোৱাৰ কাৰণে মানুহবিলাকে ঘৰৰ ভেঁটি মাটিৰ ওপৰত নকৰি কাঠৰ খুটাৰ ওপৰত মাচাঙত কৰে।
ৱেদ চাহাবৰ বিৱৰণ—
ৱেদ চাহাবে ‘A Geographical Sketch of Assam’— ত লিখিছে — “দিখৌ পাৰত দহ কি পোন্ধৰ মাইল ব্যাপি দক্ষিণে পৰ্বতত লগাকৈ মথাউৰি । ৰদা আৰু উচ্চ বিষয়াসকলৰ ঘাই বাসস্হান গড়গাওঁ ৰক্ষা কৰিবৰ অৰ্থে এই মাথাউৰি অতীজতে বন্ধোৱা হৈছিল। ৰংপুৰৰ পৰা গড়গাৱলৈ প্ৰায় দহ মাইল । গড়গাওঁ দীঘলে দহ মাইল আৰু পথালিয়ে পাঁচ মাইল।”
গড়গাঁৱৰ ধ্বংস সাধন—
১৬৬৩খৃঃ ত মোগল সেনাপতি মিৰজুমলাই গড়গাওঁ দখল কৰি কিছুকাল তাত বসতি কৰিছিল। স্বৰ্গদেৱ লক্ষ্মী সিংহৰ দিনত ১৭৬৯ খৃঃ ত বিদ্ৰোহী মায়ামৰীয়া আৰু মৰাণে গড়গাওঁ কিছুকাল দখল কৰিছিল।
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

Glimpse of a Golden Era From Yunan Province, China to Mung-Dun-Chun-Kham, India (Chao Manash Mohan)

• According to literature there was the kingdom of Tai, called “Mung-Mao” or “Mung-Mao-Lung” in Yun-Nan, province of China.
There were four princes of Mung-Mao. Sukapha was the eldest, Suakhanpha was the second, Suapatpha the third and Suachatpha the youngest. ( At this many literature gives different information)
•These four princes wanted to expand their kingdom and desired to have a kingdom of their own. They set out on a journey taking along with them a group of nobles, soldiers and a large group of people.
•The eldest prince Chao lung Sukapha proceeded westwards, the second prince Suakhanpha moved to the north and the third prince Suapatpha went forward to the east, from Yun-Nan. The youngest prince Chao Suachatpha established his rich and prosperous kingdom of Yun-Nan itself.
•The prince Sukapha, the eldest prince, who crossed the Patkai ranges and came down to Mung-Dun-Chun-Kham, the golden land (the magnificent kingdom of Assam) in 1228 A.D. (13th century) and established a great Tai Kingdom in Assam.
•From this narrative, the kingdom established by king Sukaphais supposed to be the first kingdom of the Tai-Ahom in Assam.
•Ahom are members of the Great Tai (Tai-Yai) group of people. Culturally and traditionally, Tai-Ahom is a rich branch of the Great Tai people who lived in Assam. They have their siblings in Burma, Yunnan, Laos, Vietnam, and Thailand.
•The Tai-Ahom were the earliest Tai group who migrated into Assam and name it as Mung-dun-chun-kham which is now known as Assam, perhaps derived from the Tai word Ha-sham -the land of the Shams
.
•These Tai-Mao people are also called Shams from Burmese Shans, eventually the local people called this Tai group who came to rule in this area as “Ahom
•In 1251 A.D. the Tai-Ahoms established their first capital at “ Che-Rai-Doi” (che=city, rai=shine, doi=hill), the shining city on the hill.
•The Ahoms called their country as “Mung-Tai” (mung= city, land) the land of the Tai people.
•As early as the 17th century A.D. most of the Ahom were converted to Hinduism by political way; anti Ahom Force. Though some of the Ahoms ( Mohan, Deodhai, Bailung) refused to give away their traditional practices and cultural heritages and still many follows it during marriage and funeral occasions.
•The traditional customs such as marriage and funeral customs in which the rituals are different from those of the Hindus and now many young generations are coming front to revive own culture.
•During the period of the Mogul wars in 1682, they extended their kingdom up to the Manaha river. This limit of the kingdom remained unaltered until the end of Ahom rule in the year 1826 A.D.
•The Ahom kingdom was the longest ruled Tai dynasty among all ,around six hundred years (from 1228-1826 A.D.), when the kingdom was passed into the hands of the East India Company.
•The establishment of the Ahom kingdom brought a new element into the Assam history that is, the system of administration. The government system under the Tai-Ahom rule could be called as the monarchical system.
It is said that, the coming of Ahom has left at least two important legacies in Assam, i.e., the sense of the importance of history and the system of administration.
•The Ahom themselves did not followed the caste system, even though, a large number of people in Assam were Hindus and they do so.
•The Tai Mao people from Mung-Mao, were called “Tai-Ahom” by the local people. When they first came to Brahmaputra valley they brought with them their own language and manuscripts. Tai-Ahom have their own language, script, literature, culture, religion and the chronicle, which is called Buranji. According to J.N. Phukan (2004), the Tai Mao had adopted their script probably from the Mons before the 13th century.
•The system of kinship in Tai-Ahom and Thai appears to be similar in many context:
Tai Ahom : APA - Mothers elder sister, Father’s elder sister ,Wife of mother’s elder brother, Wife of father’s elder brother
Standard-Thai : PA.
Tai Ahom : PU – THAW : Grand Father
Standard Thai: PU – TA
•Tai-Ahom people used to identify themselves to differentiate from other communities with their Ahom titles. During the Chao lung Suakapha period (in 13th century), there were only eight clans of the Ahom.
•Ahom. During the six hundred years of their rule in the Brahmaputra valley, various classes were formed due to different posts of administration. The titles are used by Ahom according to their posts in the Ahom kingdom.
•It is said that the Ahom have a religion of their own. All available evidences point to the idea that the Ahom religion is regarded as a branch of the old Tai religion. The Tai-Ahom religion is based on certain fundamental beliefs in supernatural powers, basically, the worship of the ancestor spirit and beneficial spirits of the hills, forests and water.
•It is interesting to make a note of the similarity between the traditional beliefs of Ahom and Thais before adopting Hinduism and Buddhism. The traditional rites related to agriculture both in Thai and Ahom societies are quite similar. Their purposes of performing rites are also the same, i.e. in order to bestow upon gods, sacred things, including ancestor souls and implore them to protect the performer and all community members against all hazards to their life and properties as well as to beg for blessing, good things, and confidence in living their life all the year round.
•The great god named Lengdon was said to be the principal god of the Ahom. The worship of Lengdon along with other gods called Umpha Puja / Umpha (Um- to offer, Phra- gods).
•At Peng Kaka the holy book of Tai Ahom mentioned: In the beginning there was nothing, there was only one almighty being, the great god. The god himself created the whole universe. A great god created a deity, and then created a goddess as his wife.
•The Tai-Ahom people were not image-worshippers. There was no evidence of the image worship in any ritual of Ahom. They created art and architecture but without the icon of god for the purpose of worship. The icon of god and goddess has never been named in their sacred books.
•However the two idols called Chum and Seng (Chum phra rung muang – Seng maung) which were possessed by Ahom royal family, were preserved as the idols of the king. Chum and Seng were considered as gods (phura) in bright colour (rung) presiding over the kingdom (maung)
•According to the belief of Ahom, there is the hierarchy of the spirit after death i.e. Dam and Phi. After death a man becomes a “Dam”, he continues to exist and protect the living family members from all evils.
•After a period of time when the duty as Dam is over then he rises above Dam to be a “Phi”. The Phi has a duty as a god of the society. He is now “a society god” and cuts off all relations with his family.
•The Ancestor worship of Ahom is held annually on 31st January on the festival called Me-Dam-Me-Phi festival.
To be continued.

Show more reaction
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

আহোম ৰাজত্বৰ শেষ ৰাজধানী যোৰহাটৰ ওপৰত এটি আলোকপাত (জিন্তু জোনাক বৰুৱা)

আহোম ৰাজত্বৰ বেলি মাৰ যোৱাৰ পৰত শেষ ৰাজধানী আছিল যোৰহাট । এই চহৰে আজিও বহন কৰে আহোমৰ ঐতিহ্য, পুৰণি অসমৰ সম্ভ্রান্ত ইতিসাহ । ব্রহ্মপুত্রৰ দক্ষিন পাৰে ২৬.৪৪-৪৬ উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯৬.১২-১৪ পূৱ দ্রাঘিমাংশত অৱস্থিত যোৰহাট চাওলুং চ্যুকাফাই সৌমাৰত প্রতিষ্ঠা কৰা আহোম ৰাজত্বৰ শেষ ৰাজধানী হিচাপে চিৰকালে ইতিসাহৰ পৃষ্ঠাত খোদিত থাকিব । ব্রহ্মপুত্রৰ উপত্যকাৰ মধ্যস্থলত অৱস্থিত যোৰহাট চহৰখন ৰাজধানী হোৱাৰ পূৰ্বে কিছুমান বছাপথাৰ আৰু বাকী অংশ ডাঠ হাবিৰে পৰিপূৰ্ণ অঞ্চল আছিল বুলি ইতিহাসে ক’ব খোজে । বসবাসৰ বৰ উপযোগী অঞ্চল নাছিল বাবেও জনবসতিও সেৰেঙা আছিল বুলি জনা যায় ।অৱশ্যে ইয়াৰ বছাপথাৰসমূহত উৎপাদিত শস্যসমূহ ৰাজপৰিয়ালৰ লোকসকলেই ব্যৱহাৰ কৰিছিল । স্বৰ্গদেউ প্রতাপ সিংহ(১৬০৩-১৬৪১)ই তেওঁ ৰাজত্বকালত এই অঞ্চলতে নগা পাহাৰৰ পৰা হাতী খেদি আনি সহস্রাধিক হাতীৰ গৰাকী হোৱাৰ উপৰিও ‘হস্তিনাপুৰ’ নামেৰে এখন নগৰ পৰিকল্পনা কৰাৰ কথা বুৰঞ্জীয়ে কয় । এই হাতী ধৰা পৰিকল্পনাৰ অংশ স্বৰূপে ব্রহ্মপুত্রৰ পৰা নগাপাহাৰলৈকে হাবিৰে পূৰ্ণ অঞ্চলেদি পাহাৰৰ নামনিলৈকে এটা গড়(হাতীগড়) বন্ধাইছিল যাৰ অৱশিষ্ট এতিয়াও পাহাৰৰ নামনিৰ পৰাই ব্রহ্মপুত্রৰ ওচৰলৈকে খণ্ড-বিখণ্ডকৈ আছে আৰু হাতীগড়, গজপুৰীয়া, হাতীশাল আদি ঠাইসমূহে সাক্ষ্য প্রদান কৰি আছে ।ৰাজধানী হোৱাৰ পূৰ্বে এই বছাপথাৰ অঞ্চলটোৰ পৰা ৰাজধানী ৰংপুৰলৈ অহা-যোৱা কৰা দুটা আলি আছিল । ইয়াৰে এটা চেউনী আলি, আনটো বৰআলি । চেউনী আলিটো স্বৰ্গদেউ জয়ধ্বজ সিংহ(১৬৪৮-৬৩)ৰ দিনত বাদুলি বৰফুকন(লাচিত বৰফুকনৰ জেষ্ঠ্য ভাতৃ)ৰ দ্বাৰা নিৰ্মান কৰোৱাইছিল । আনহাতে বৰআলিটো ব্রহ্মপুত্রৰ পাৰে-পাৰে গড়গাঁৱলৈ স্বৰ্গদেউ চুহুংমুঙে(১৪৯৭-১৫৩৯)নিৰ্মান কৰোৱাইছিল । অৱশ্যে পিছলৈ ১৬৮১-৯৬ খ্রীঃ ভিতৰৰ সময়চোৱাত স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহই ধোদবোৰক কামত লগাই কমাৰগাৱঁৰ পৰা মৰিয়নী হৈ ডিব্রুগড়ৰ জয়পুৰলৈকে আন এটি পথ নিৰ্মান কৰোৱাইছিল ।তেখেতৰ উত্তৰসুৰী স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহইও খৰিকটীয়া আলি বন্ধাইছিল । ৰাজধানী হোৱাৰ পূৰ্বে স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহই তেখেত ল’ৰা ৰজাৰ কোপদৃষ্টিৰ পৰা পলাই ফুৰাৰ সময়ত তেখেতক কৰা অৱজ্ঞাৰ ফলস্বৰূপে কিছুমান সন্ত-মহন্তক টোকলাইৰ দক্ষিনপাৰে বৰ্তমানৰ চিনামৰাৰ ওচৰৰ বচাত পাতিছিল । একেদৰে ব্রহ্মপুত্রৰ উত্তৰপাৰৰ পৰা বেবেজীয়াসকলক আনি টকলা অৰ্থাৎ অনুৰ্বৰ হাবিপূৰ্ণ ঠাইখণ্ডত সংস্থাপিত কৰিছিল । যোৰহাটৰ নামটোৰ লগতো এই অঞ্চলটোৰ বিশেষত্ব সোমাই আছে ।এই অঞ্চলত থকা দুখন হাট বা বজাৰৰ পৰাই যোৰহাট নামটোৰ উৎপত্তি ঘটিছে ।এই হাটদুখন হ’ল চকীহাট আৰু মাছৰহাট । মাছৰহাট অঞ্চলটোত ব্রহ্মপুত্র আৰু দিচৈ নদীৰ উপৰি বৰচলা, পটীয়াচলা বিলৰ পৰা মাছ বিক্রী কৰা হৈছিল । অঞ্চলটোত ৰাজধানী হোৱাৰ পাছতে বিভিন্ন লোকে বসতি আৰম্ভ কৰিছিল আৰু কালক্রমত বৃহৎ গাঁৱৰ ৰূপ পালে । আনহাতে ৰজাঘৰে পতা শুল্ক বা তালাচী চকীৰ কাষতে বহাৰ ফলত আনখন বজাৰক চকীহাটৰূপে জনা গৈছিল ।যোৰহাটলৈ ৰাজধানী অহাৰ পটভূমি বিশ্লেষণ কৰিলে দেখা যায়- ১৬ শ শতিকাতে শ্রী অনিৰুদ্ধদেৱে প্রতিষ্ঠা কৰা মায়ামৰা সত্রৰ অনুগামীসকলৰ লগত ৰজাঘৰৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সংঘাতৰ ফলস্বৰূপে উৎপন্ন হোৱা মোৱামৰীয়া বিদ্রোহেই ৰাজধানী স্থানান্তৰৰ মুল কাৰণ । কিয়নো মোৱামৰীয়াসকলে(মায়ামৰা সত্রৰ অনুগামী ভকতসকলক মোৱামৰীয়া বুলি বিভিন্ন বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায়)গুৰুক ৰজাতকৈ উচ্চ আসন দিছিল আৰু মানি চলিছিল বাবে ৰজাঘৰে এই প্রতিপত্তি মষিমুৰ কৰাৰ বাবে দীৰ্ঘদিন চেষ্টা কৰিছিল ।ফলস্বৰূপে মায়ামৰা মহন্ত নিত্যান্দদেৱক স্বৰ্গদেউ জয়াদিত্য(১৬৪১-৪৪)ৰ শাসনকালত মৃত্যুদণ্ড দি এই বিদ্রোহৰ পাতনি মেলিছিল ।ইয়াৰ পিছত নামমাত্র ৰজা স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহ(১৭১৪-৪৪)ৰ দিনত শাসনভাৰ চলোৱা বৰৰজা ফুলেশ্বৰীয়ে(প্রমথেশ্বৰী) বৈষ্ণৱ আদৰ্শৰে চলা সন্ত-মহন্ত্সকলক তেখেতৰ প্রিয় শাক্তধৰ্মৰ ওচৰত শিৰনত কৰোৱাবলৈ দূৰ্গা গোহাঁনীৰ আগত বলপূৰ্বক সেৱা কৰোৱাছিল ।পূৰ্বৰ আহোম শাসকসকলৰ ধৰ্ম নিৰপেক্ষ নীতিৰ বিপৰীতে যোৱা এই কাৰ্যই ৬০০ বছৰীয়া আহোম শাসনৰে পশ্চাদগণনাৰ সুত্রপাত ঘটাইছিল । মোৱামৰীয়াসকলৰ অন্তৰত দীৰ্ঘদিন ৰজাঘৰৰ প্রতি উকমুকাই থকা ক্ষোভ আৰু তেওঁবিলাকৰ শক্তি একত্রিত কৰাৰ মানসেৰে যোৰহাটৰ পশ্চিমে সৰুচৰাই হাবিত সপ্তভুজ মহন্তৰ নেতৃত্বত বৰভেটি আৰু মজিয়াভেটি সাজি সত্র প্রতিস্থা কৰিছিল ।ইতিহাসৰ পাতৰ পৰা জানিব পাৰি ১৭৬৯ খ্রীঃৰ অক্টোৱৰত স্বেচ্ছাচাৰী আহোম ৰাজবিষয়া কীৰ্তিচন্দ্র বৰবৰুৱাৰ বাবে যোগান ধৰা হাতী দূৰ্বল বুলি মায়ামৰা শিষ্য নাহৰ খোৰা আৰু ৰাঘৱ মৰাণক বেয়াকৈ প্রহাৰ আৰু অপদস্থ কৰা হয় । ইয়াৰ পৰিনতিতে অতদিনে সংযম প্রদৰ্শন কৰি অহা অথচ ক্রমবৰ্দ্ধমান শক্তি মোৱামৰীয়াসকলে আহোমৰ বিৰুদ্ধে অস্ত্র তুলি ধৰে । মোৱামৰীয়াসকলক আহোমৰ নিৰ্বাসিত তিনি ৰাজকুমাৰ আহোমসকলৰ মাজত জনপ্রিয় ৰুদ্ৰসিংহৰ তৃতীয় পুত্র মোহনমালা গোহাঁই, ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ পুত্র চাৰু সিংহ আৰু ৰত্নেশ্বৰ সিংহইও সহায় কৰিছিল । বিনিময়ত তেওঁলোকৰ এজনক ৰজা পতাৰ আশ্বাস দি কাৰ্যত প্রতাৰণাৰে উদ্দেশ্য সিদ্বিৰ পাছত তিনিওকে মোৱামৰীয়াসকলে হত্যা কৰিছিল । বিদ্রোহীসকলে ৰাজধানীৰ পৰা ৰজাকে প্রমুখ্যে কীৰ্তিচন্দ্র বৰবৰুৱাসহ উৎখাত কৰি, জয়দৌলত বন্দী কৰি নিজৰ ফালৰ নাহৰৰ পুত্র ৰমাকান্তক ৰজা পাতিলে । মোৱামৰীয়াসকল ৰাজকাৰ্যত দক্ষ নাছিল বা অভিজ্ঞতা সম্পন্ন নাছিল বাবেই খামখেয়ালিৰ সৃষ্টি হোৱাৰ সুযোগত ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ বিধৱা পত্নী মনিপুৰী কণ্যা কুৰঙ্গনয়নীৰ চক্রান্তৰে মোৱামৰীয়া সেনাপতি ৰাঘৱক হত্যা কৰি পুণৰ আহোমে ৰাজপাট উদ্ধাৰ কৰে ।ৰাজপাট ঘুৰাই পাই স্বৰ্গদেউ লক্ষ্মীসিংহই মোৱামৰীয়াসকলক কঠোৰ হাতেৰে দমন কৰাৰ প্রয়াস কৰিছিল । তেখেতৰ মৃত্যু(১৭৮০)ৰ পিছত গৌৰীনাথ সিংহ (১৭৮০-৯৪) ৰজা হয় । কিন্তু ৰজাঘৰীয়া দূৰ্বলতাৰ হেতু তেখেতৰ ৰাজঅভিষেকৰ পিছতেই বিদ্রোহীসকলে পুণৰবাৰ সজোৰে আত্মপ্রকাশ কৰি শিঙৰি ঘৰত জুই দিয়া, ৰাজকাৰেং জ্বলাই দিয়াৰ দৰে পদক্ষেপ হাতত লয় । স্বৰ্গদেউ গৌৰীসিংহই কোনোমতে গড়গাৱঁৰ পৰা ৰংপুৰলৈ পলাই সাৰে । গোটেই ৰাজ্যজুৰি বিদ্রোহে শিপাই ৰাজ্যখন অস্থিৰ কৰাৰ সময়তে প্রধান মন্ত্রী ঘনশ্যাম বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হোৱাত তেখেতৰ পুত্র তথা আহোম ৰাজত্বৰ আটাইতকৈ দূৰদৰ্শী পুণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই মন্ত্রী হয় । তেওঁ স্বৰ্গদেৱক পৰামৰ্শ দিছিল বুজাবুজিৰে মোৱামৰীয়াসকলক শান্ত কৰিবলৈ যদিও মানি নোলোৱাত বিদ্রোহে চুড়ান্ত ৰূপ পায় ।বিদ্রোহৰ মাজতে কিন্তু দূৰদৰ্শী পুৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে ভৱিষ্যত চিন্তি ১৭৮৬-৮৭ খ্রীঃত প্রথমবাৰৰ বাবে যোৰহাটৰ উত্তৰে দিচৈত এটা কোঠ নিৰ্মান কৰিছিল । ইফালে বিদ্রোহীয়ে ৰাজধানী দখল কৰি ভৰথ সিংহক ৰজা ঘোষণা কৰে । দিচৈ কোঠৰ পৰাই বুঢ়াগোহাঁয়ে ৰাজধানী উদ্ধাৰৰ প্রচেষ্টা চলাই থাকে সকলো প্রচেষ্টা বিফল হোৱাত যোৰহাটতে ন-কৈ আহোমৰ ৰাজধানী পতাৰ কথা চিন্তা কৰে ।মোৱামৰীয়াসকলৰ পৰা ৰাজ্য উদ্ধাৰৰ বহুতো চেষ্টা বিফলে যোৱাত শেষত তেতিয়া গোৱালপাৰাত বাণিজ্য চলাই থকা ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সহায় বিচাৰে । কেপ্তেইন ৱেলচৰ অসম আগমনো ইয়াৰ ফলতে ঘটিল আৰু ১৭৯৪ খ্রীঃৰ ২১ মাৰ্চত কোম্পানীৰ সহযোগত আহোমে ৰাজধানী পুণৰ দখল কৰে । কিন্তু ৱেলচ উভতি যাবৰ পৰত(২৫ মাৰ্চ, ১৭৯৪ খ্রীঃ)পূৰ্বৰ অভিজ্ঞতাৰে ভীত হৈ থকা স্বৰ্গদেউ গৌৰীনাথ সিংহই পিছদিনাখনেই ৰাজধানী স্থায়ী ৰূপে যোৰহাটলৈ স্থানান্তৰিত কৰিলে ।ফলত আহোম শাসনৰ শেষ সময়ছোৱাত ৰাজধানীৰূপে যোৰহাট ইতিহাসত লিপিবদ্ধ থাকিল । স্বৰ্গদেউ গৌৰীসিংহই বা-বিষয়াৰে প্রস্থান কৰাত বিদ্রোহীয়ে ৰংপুৰ দখল কৰি অৰাজকতা সৃষ্টি কৰে । ৰজাই দিচৈকোঠৰ পৰাই ৰাজকাৰ্য চলাই যোৱাৰ উপৰিও নতুনকৈ ফ্লিন্ট লক বন্দুকধাৰী সেনাবাহিনী তৈয়াৰ কৰাত মনোনিৱেশ কৰে । কোম্পানীৰ পৰা বন্দুক আনি যোৰহাটৰ চিপাহীখোলাত প্রশিক্ষন দিয়াইছিল । ১৭৯৫ খ্রীঃত এইজনা স্বৰ্গদেউ স্বৰ্গী হোৱাত কমলেশ্বৰ সিংহক ৰজা পতা হয় । এইজনাৰ স্বৰ্গদেৱে যোৰহাটখনক নগৰ কৰি তোলাৰ আগ্রহেৰে মনোনিৱেশ কৰে । তেখেতৰ ৰাজকাৰেং নগৰখনৰ ঠিক মাজময়িয়াত (বৰ্তমান বিষ্টুৰাম বৰুৱা ৰাজ্যিক চিকিৎসালয়, চক বজাৰৰ সমীপত) নিৰ্মান কৰাইছিল । এই কাৰেঙৰ সন্মুখত চেউনী আলিৰ ফালে এখন স্থায়ী তোৰণ সাজিছিল । আহোম ৰাজত্ব শেষ পাঁচজন ৰজাই ইয়াৰ পৰাই ৰাজত্ব কৰিছিল আৰু ব্রিটিছৰ আমোলত ৰাজকাৰেঙটোৰ ক্ষতি কৰে যদিও তোৰণখন অক্ষত হৈ থাকে । যোৰহাটৰ দক্ষিনে ৰাজপৰিয়ালৰ বিভিন্ন উদ্যানশস্যৰ বাবে বাগিছা পতা হৈছিল বাবে ৰজাবাৰী বোলা হৈছিল । পাৰদৰ্শী প্রধান মন্ত্রী পুৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ সু-পৰিকল্পিত আঁচনিৰে যোৰহাট নগৰখনৰ বাট-পথ সমূহ নিৰ্মান কৰিছিল । তেখেতে নগৰখন মুখ্য পথসমূহ নিৰ্মান কৰোঁতে প্রতিটো পথে আন এটা পথক সমকোণীয়াকৈ অতিক্রম কৰাকৈ নিৰ্মান কৰিছিল । এই বাট-পথসমূহৰ এতিয়াও ব্যৱহৃত উল্লেখযোগ্যসমূহ হ’ল-ম’হবন্ধা আলি, কমাৰবন্ধা আলি, চোলাধৰা আলি, বৰপাত্র আলি, ৰূপহী আলি, ম’হগড় আলি, ৰজাবাহৰ আলি, বাবু আলি, সৰ্বাইবন্ধা আলি, তন্ত্রী আলি, সুশান্দেবন্ধা আলি, ফাঁচি আলি ইত্যাদি । ৰাজধানী হোৱাৰ পিছতে যোৰহাটত শিক্ষাৰ প্রসাৰ হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে । বিভিন্নজন বিষয়াই ৰাজধানীৰ সমীপত বসবাস কৰিবলৈ লোৱাৰ উপৰিও পুখুৰী আদি খন্দাইছিল । তৰাজান পূজা মন্দিৰৰ ওচৰত বৰগোহাঁইৰ বাসস্থান আছিল আৰু বৰগোহাঁই পুখুৰী খন্দোৱাইছিল ।ৰজাৰ কটকী কৃষ্ণকান্ত কটকীয়ে নাতিদূৰৈত আন এটা পুখুৰী খন্দাইছিল বাবে কটকী পুখুৰী বুলি জনা যায় । সৰুচৰাইত প্রধান মন্ত্রীৰ আবাস আছিল । বৰপাত্রগোহাঁইৰ বাবে বৰ্তমানৰ জে.বি কলেজৰ স্থানত সজোৱা হৈছিল বুলি জনা যায় । বৰবৰুৱাৰ বাসগৃহ আছিল বৰ্তমান পলিটেকনিক হাইস্কুলৰ ওচৰত । তামুলী ফুকনৰ ঘৰ আৰু পুখুৰী বৰ্তমান শংকৰদেৱ চেমিনাৰীৰ ওচৰত আছিল । আনহাতে চোলাধৰা ফুকনৰ চোলাধৰাত, গংগাৰাম বৰগোহাঁইৰ তৰাজানৰ ওচৰত বাসস্থান আছিল । ক্রমাৎ নগৰখনে গা কৰি উঠাত পানীৰ চাহিদা পুৰণৰ বাবে প্রধান মন্ত্রী পুৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে সু-পৰিকল্পনাৰে পূৱ দিশৰ নগা পাহাৰৰ পৰা নামি অহা দিচৈ বনাঞ্চলৰ মাজেদি গতি কৰা দিচৈ নদীখন খান্দি যোৰহাটৰ মাজেদি বোৱাই অনাৰ কাৰ্যকৰী কৰে । ভোগ আগবঢ়াই নগৰৰ মাজেদি বোৱাই অনাৰ বাবে এইখনেই ভোগদৈ নামে জনাজাত হ’ল । অসমৰ ইতিহাসত এইখনেই মানুহৰ দ্বাৰা খান্দি উলিওৱা নদী হিচাপে খ্যাতি থাকি যাব । ইয়াৰ উপৰিও ১৮০১ খ্রীঃত স্বৰ্গদেউ কমলেশ্বৰ সিংহই বুঢ়ীগোসাঁনী দেৱালয়ৰ নৈবদ্য ধুবলৈ এটা পুখুৰী (মিঠাপুখুৰী) খন্দায় । স্বৰ্গদেউজনাই তিতাবৰত এটা ন-বাহৰ পাতিছিল । তালৈ যাবলৈ বন্ধোৱা আলিটোকে ন-আলি নামেৰে জনা যায় । ৰজাৰ লগত সঘনাই যোৱা বৰ-কুৱঁৰী (মহাৰাণী)য়ে এটা পুখুৰী খন্দাইছিল । ইয়েই কুৱঁৰী পুখুৰী বুলি জনা যায় । যোৰহাট নগৰখন গঢ় লৈ উঠাৰ সমান্তৰালকৈ বিভিন্ন কুটীৰ শিল্পইও গঢ় লৈ উঠিছিল ইয়াৰ সমীপবৰ্ত্তী অঞ্চলসমূহত । গুৰ যোগান ধৰাসকলক গুৰযোগনীয়াত, কুমাৰসকলক কুমাৰ গাঁৱত, পাটী-দৈ কামকৰাসকলক পটীয়াগাঁৱত, সোণাৰীসকলক সোণাৰীগাঁৱত, কাঁহ শিল্পৰ লগত জড়িত লোকক কহাঁৰগাঁৱত, কমাৰশিল্পৰে জড়িতসকলক কমাৰ গাঁৱত এইদৰে সংস্থাপিত কৰা হৈছিল । স্বৰ্গদেউ কমলেশ্বৰ সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ ভাতৃ চুডিংফাই চন্দ্রকান্ত সিংহ ৰাজপাটত উঠে । এখেতৰ মাতৃ ৰাজমাও নুমলীয়ে যোৰহাটত এটা বৃহৎ পুখুৰী খন্দাইছিল যাক ৰাজমাও পুখুৰী বুলি জনা যায় । ১৮১৬ খ্রীঃত বুঢ়াগোহাঁয়ে হাতীগড়ত শিৱদৌল আৰু পুখুৰী খন্দাইছিল । ১৮১৭ খ্রীঃত গুৱাহাটীৰ চকীত কলীয়াভোমোৰাৰ বৰফুকনৰ মৃত্যুৰ পাছত বৰফুকনৰ দায়িত্ব পোৱা স্বাৰ্থাম্বেষী বদনে ব্রহ্মদেশৰ পৰা মান সেনা লৈ আনি অসম আক্রমন কৰে । মানে কঠালগুৰি যুদ্ধত আহোমক পৰাজিত কৰি ৰাজধানী দখল কৰে । কিন্তু চন্দ্রকান্ত সিংহকে ৰজা মানি বদনচন্দ্রই নিজে মন্ত্রীফুকন উপাধি লৈ প্রকাৰন্তৰে দেশ শাসন কৰিবলৈ ধৰে । কিন্তু বদনৰ পৰা ক্ষতিপুৰণ লৈ মান উভতি যোৱাৰ পাছতে দেশৰ দায়িত্বৰ প্রতি সচেতন তথা হিতৈষী নুমলী ৰাজমাওৱে ৰূপসিং নামৰ হিন্দুস্তানী চিপাহীৰ হতুৱাই বদনচন্দ্রক হত্যা কৰোৱায় ।এই বঙাল চিপাহীজনৰ সন্মানাৰ্থে বঙাল পুখুৰী নামে এটা পুখুৰীও খন্দোৱা হয় । কিন্তু বদনচন্দ্রই পুৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যুৰ পিচত মন্ত্রী হোৱা পুত্র ৰুচিনাথৰ মনত সন্দেহৰ বিষবাষ্প এটা এৰি যোৱাত তেওঁ ৰজাক অপসাৰন কৰি ব্রজনাথ সিংহক ৰজা পাতে । কিন্তু আহোম বিষয়াসকলে তেওঁক ৰজা মানি নোলোৱাত নাবালক পুত্র পুৰন্দৰ সিংহক ৰজা পাতে । তেওঁ চন্দ্রকান্ত সিংহক তৰাতলিলৈ নিৰ্বাসন দণ্ড দিছিল। ১৮১৯ খ্রীঃত মানে পুণৰবাৰ অসম আক্রমন কৰি পুণৰ এবাৰ চন্দ্রকান্ত সিংহক ৰজা পাতে । কিন্তু ১৮২০ খ্রীঃত মান সেনাপতি মিঙিমাহা ঘূৰি যোৱাত বৰবৰুৱা পটলঙে অসমক মানমুক্ত বুলি ঘোষণা কৰে । কাৰ্যত মিঙিমাহা পুণৰ উভতি আহি যোগেশ্বৰ সিংহক নামমাত্র ৰজা পাতেহি । উপায়ন্তৰ হৈ আহোম স্বৰ্গদেউ চন্দ্রকান্ত সিংহই ম’হগড়ত নিৰ্ণায়ক যুদ্ধ এখন তৰিছিল । য’ত আহোম সেনা শোচনীয় ভাবে পৰাজিত হৈছিল । ইয়াৰ পাছতে আহোমৰ শেষৰক্ষাৰ বাবে সহায় আগবঢ়াবলৈ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সহায় বিচৰা হ’ল । ১৮২৫ খ্রীঃৰ ১৭ জানুৱাৰীত কেপ্তেইন নিউভিলৰ নেতৃত্বত মানসেনাক পৰাজিত কৰি ব্রিটিছে অসমক মানৰ কুশাসনৰ পৰা মুক্ত কৰে । কিন্তু গোজেই গজাঁলি হোৱা সাম্রাজ্যবাদী বগা বঙালসকলে কিন্তু ঠিকেই অসমৰ সম্পদ লুণ্ঠন আৰু স্বাধীনতা খৰ্বৰ বাট মোকলাই ল’লে । ২৪ ফেব্রুৱাৰী ১৮২৬ খ্রীঃৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধি মৰ্মে মানসকলে অসমক ব্রিটিছৰ হাতত শোধাই গুচি যায় ।সেইদিনাই ৬০০ বছৰীয়া আহোম ৰাজত্বৰো বেলি মাৰ গ’ল । এটা অভিজাত সাহসী জাতিৰ শাসন জৰীৰ বান্ধ শিথিল হোৱা ক্ষনৰ বহু উথ্থান-পতনৰ সাক্ষী হৈ ৰ’ল ৰাজধানী যোৰহাট। শিক্ষা-সংস্কৃতিৰ প্রাণকেন্দ্রৰ স্বৰূপ নগৰখন কিন্তু আজিও ইয়াৰ নাগৰিকসকলৰ আপোন আৰু হিয়াৰ আমঠু হৈ ৰ’ল । জয়তু যোৰহাট, জয় আই অসম ।
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

টাই আহোমৰ ধৰ্ম (ধৰিত্ৰী গগৈ ফুকন)

ত্তাঈ আহোমৰ ধৰ্ম কি ? এটা আলোচনা কৰিবলগীয়া বিতৰ্কত বিষয় ।
প্ৰথম কথাটো হ’ল , আহোমসকল বাস্তৱবাদী মানুহ । জীৱিতসকলক পাপ্য অনুসাৰে সন্মান জনোৱাত কোনেও কৃপণালি নকৰে আৰু সম্বন্ধবোৰ সদায় নিয়াৰিকৈ পালন কৰে । যেনে - নিজৰ পিতৃ-মাতৃতকৈ জেষ্ঠ্যজনক আপাদেউ-নিচাদেউ আৰু কনিষ্ঠজনক দদাইদেউ-খুৰীদেউ , পেহীদেউ আদি সম্বোধন , নিজতকৈ জেষ্ঠ্যজনক বাইদেউ-ককাইদেউ আৰু কনিষ্ঠজনক ভাইটি-ভন্টি আদি সম্বোধনেৰে শ্ৰদ্ধা-মৰম প্ৰদৰ্শন কৰে । নিজৰ বংশৰ ডাঙৰ পৰিয়ালৰ হ’লে বয়সত সৰু হ’লেও ডাঙৰ সম্বন্ধ ধৰি মাতে । সৰু পৰিয়ালৰ হ’লে বয়সত ডাঙৰ হ’লেও সৰু সম্বন্ধ ধৰি মাতে ।
দ্বিতীয় কথা হ’ল , আমি আহোমসকল জন্মান্তৰবাদত বিশ্বাসী নহয় । বৰ্তমানৰ মনুষ্য জনমৰ আগতে কিবা জীৱ হৈ জন্ম লোৱা বা মৃত্যুৰ পাছতো কিবা জীৱ-জন্তুৰ ৰূপ লৈ জন্ম লোৱা কথাটো আমি বিশ্বাস নকৰোঁ । এই কথাতে হিন্দু ধৰ্ম আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ লগত পাৰ্থক্য পৰিলক্ষিত হয় ।
আমি পূৰ্বজন্ম-পৰজন্ম বিশ্বাস নকৰাৰ প্ৰমাণ কি ?
আহোম মানুহ বুলি নিজকে চিনাকি দি গৌৰৱ অনুভৱ কৰাসকলে বছেৰেকৰ উৎসৱ-পাৰ্বনসমূহত নিশ্চয় নিজৰ মৃত পিতৃ-মাতৃ তথা আইতাক-দৌতিয়েকৰপৰা ঢুকি পোৱা ওপৰলৈকে পূৰ্বপুৰুষসকলৰ উদ্দেশ্যি নিৰ্দিষ্ট উপাচাৰসহ উৎসৰ্গা আগবঢ়ায় । কিয় আগবঢ়ায় ? কাৰণ তেওঁলোকে মনুষ্যশৰীৰ ত্যাগ কৰিলে যদিও শৰীৰবিহীনভাৱেই ঘাইঘৰৰ নিৰ্দিষ্ট স্থানত ৰৈ থাকি ঘৰখনৰ আমি দেখি নোপোৱা অপায়-অমঙ্গলবোৰৰপৰা ৰক্ষা কৰি থাকে । যদি তেওঁলোকে তেনেদৰে আমাৰ ঘৰখনৰ ৰক্ষাকৰ্তাৰ ভূমিকা লয়েই থাকে তেন্তে আন জীৱৰ জন্ম লবগৈ কেনেকৈ ? ৰহস্য ভেদ কৰিব নোৱাৰা সত্যটো যিয়েই নহওঁক , মৃতকসকলৰ অস্তিত্ব আমাৰ বাবে সদায় গুৰুত্বপূৰ্ণ । তেওঁলোকেই আমাৰ বাবে দেৱতাও ।
আমি যে কওঁ , ফুৰাৰ আৰ্শীবাদ লওঁ বুলি ; সেই “ফুৰা”নো কোন , কি ?
আহোম মানুহে পূৰ্বপুৰুষক উৎসৰ্গা কৰাৰ বাহিৰেও আন এটা অদৃশ্য মহান প্ৰাকৃতিক শক্তিক বিশ্বাস কৰে যিটোক “আল্লা , গড্ , ইশ্বৰ” বা যি বুলিয়েই কোৱা নহওঁক কিয় ! আমি কেতিয়াবা সেই শক্তিক বিশ্বাস কৰোঁ আৰু কেতিয়াবা নকৰিবলৈয়ো বিচাৰোঁ । মানুহৰ আয়ত্বৰ বাহিৰত থকা সেই নেদেখা মহান শক্তিকে আমি “ফুৰা” বুলি কওঁ । গছ-লতা , পাহাৰ-সমতল ,সূৰ্য্য-চন্দ্ৰ ,গ্ৰহ-উপগ্ৰহ , পৃথিৱীকে আদি কৰি যিমানবোৰ জীৱ-জড় আছে সকলো তেওঁৰেই সৃষ্টি বুলি আমি মানো । সেয়ে নিৰ্দিষ্ট দিন-বাৰ অনুসৰি আমি নিজৰ ঘৰত “ফুৰালুঙ” নামেৰে এটা অনুষ্ঠান পাতো যিটো অনুষ্ঠানত সেই মহান “ফুৰা”জনক উদ্দেশ্যি অৰ্চনা-বন্দনা কৰা হয় ।
জীৱিতজনৰপৰা মৃতজনলৈকে আৰু সমাজ-প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি সন্মান জনোৱা বা কৰ্তব্য পালন কৰা যি নিয়ম সেই নিয়মসমূহক পূৰ্বতে এটা নিৰ্দিষ্ট নামেৰে নামাকৰণ কৰা হোৱা নাছিল । কিন্তু ৰজাঘৰীয়াৰ আদৰ্শৰে প্ৰজায়ো হিন্দু ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ ওপৰিও বৈষ্ণৱ আদৰ্শ গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত সমাজখনত যি ধৰ্মীয় বিশৃংখলতাই দেখা দিলে সেয়া লক্ষ্য কৰি ১৯৭৩চনত “সদৌ অসম মহন-দেওধাই-বাইলুঙ সন্মিলন” আৰু আহোম সমাজৰ শুভচিন্তক বুদ্ধিজীৱীৰ আলোচনামৰ্মে আহোম মানুহে পালন কৰা পৰম্পৰাসমূহক “ফুৰালুঙ” বুলি নামাকৰণ কৰা হ’ল । যদিও ফুৰাৰ অস্তিত্বক মানি লৈ এই “ফুৰালুঙ” নামাকৰণ কৰা হ’ল , শেষতীয়াকৈ দেখা গৈছে আহোমৰ বাকী পৰম্পৰাসমূহ “তাও” দৰ্শনৰ অন্তৰ্গত । সেয়ে কিছুমানে ধৰ্মটোৰ নাম “তাও” বুলি কব বিচাৰে । “তাও” এটা প্ৰাচীন দৰ্শন । অধ্যয়ণ কৰাসকলে মতামত প্ৰকাশ কৰে “তাও”ৱেই হ’ল পৃথিৱীৰ সৰ্বোত্তম বিজ্ঞানসন্মত ধৰ্ম ।
আমাক এতিয়া এটা সদুত্তৰ লাগে যে আহোমৰ ধৰ্মটোৰ নাম কি হ’লে আমাৰ জাতিটোৰ লাভ হব । আমাৰ ব্যক্তিগত পচন্দ-অপচন্দক অগ্ৰাধিকাৰ নিদি আমি জাতীয় স্বাৰ্থক আগস্থান দি উৎকৃষ্ট প্ৰাচীন আদৰ্শক স্বীকাৰ কৰিলে ক্ষতি আছে নেকি ?
এই চিন্তা পঢ়ুৱৈসকলৰ ওপৰত জাপি দি সদুত্তৰ আশা কৰিলোঁ । এই ছেগতে আমাৰ মনোভাৱো ব্যক্ত কৰা ভাল বুলি ভাৱিলোঁ ।
“বৌদ্ধ ধৰ্ম বুলি কলে যিদৰে হীনযান আৰু মহাযান বুলি দুটা ভাগ আছে , খ্ৰীষ্টান বুলি কলে যিদৰে বেপ্তিষ্ট আৰু কেথলিক বুলি দুটা ভাগ আছে , একেদৰে সমগ্ৰ আহোমক “”তাও””ধৰ্মীয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি ফুৰাৰ অস্তিত্ববিশ্বাসী আৰু বিশ্বাস নকৰা দুটা ভাগ আছে বুলি মানি ললে নিশ্চয় জাতিটোৰ বাবেই মঙ্গল বুলি অনুভৱ হয় । ইয়াৰ জৰিয়তে আমি এতিয়াও বৌদ্ধ ধৰ্ম গ্ৰহণ নকৰা আন তাওবাদী ত্তাঈসকলৰ লগতো এক হৈ যাব পাৰিম ।”
এই কথাখিনি বিবেচনা কৰিলে জাতিটো সুস্থিৰতালৈ আহিব বুলি আমাৰ দুজনৰ ব্যক্তিগত দৃষ্টিৰে লিখিলোঁ ।
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »

সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থাৰ ‘অসমীয়া’ৰ সংজ্ঞা গ্ৰহণযোগ্য নে? (দীপাংকৰ মল্ল বৰুৱা)

অলপতে সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থাই ২৬ টা খিলঞ্জীয়া সংগঠনৰ সৈতে হোৱা আলোচনাৰ পিছত কেৱল সাংবিধানিক ৰক্ষা কবচৰ বাবে ‘অসমীয়া’ৰ সংজ্ঞা নিৰূপন কৰিছে। এই সংজ্ঞা অনুসৰি ১৯৫১ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জীত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা বিভিন্ন জাতি জনজাতি সম্প্ৰদায়ৰ লোকৰ পিছৰ প্ৰজন্ম বা সতি সন্ততি সকলক ‘অসমীয়া’ বুলি সংজ্ঞাবদ্ধ কৰা হৈছে। এই সংজ্ঞা অনুসৰি জনজাতিৰ বাবে সংৰক্ষিত আসন সমূহ বাদ দি অসমৰ সংসদীয় অসমৰ সংসদীয় সমষ্টি, বিধান সভা সমষ্টি, স্থানীয় নিকায় সমূহত ১০০% আসন ‘অসমীয়া’ৰ বাবে সংৰক্ষণৰ দাবী উত্থাপন কৰা হৈছে। সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থাই এনে সংৰক্ষণৰ জৰিয়তে অসম চুক্তিৰ ষষ্ঠ দফাৰ সাংবিধানিক ৰক্ষা কবচৰ ব্যৱস্থা কাৰ্যকৰী কৰাৰ পোষকতা কৰিছে। 
১৯৫১ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈ ৬৪ বছৰ কাল পাৰ হৈ গৈছে। ৬৪ বছৰ কাল এক দীঘলীয়া সময়। এই দীঘলীয়া সময়চোৱাত অসমত ভৌগলিক, ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ উপৰিও জনবিন্যাসত যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন হৈছে। এই সময়চোৱাত অসমৰ ভৌগলিক চাৰিসীমাৰো আমূল পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। সেই সময়ত অসমৰ অংগ হিচাপে থকা গাৰো পাহাৰ, নগা পাহাৰ, লুচাই পাহাৰ বিচ্ছিন্ন হৈ বেলেগ ৰাজ্য হৈছে। সেইদৰে এই দীঘলীয়া সময়চোৱাত বহুতো মানুহৰ নানান কাৰণত আন ঠাইৰ পৰা অসমলৈ প্ৰৱজন ঘটিছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সাৰুৱা চৰ সমূহত খেতি বাতি কৰিবলৈ পূৰ্ব বংগৰ মুছলমান সকল আহিছে, সাম্প্ৰদায়িক সংঘৰ্ষৰ গৰাহত পৰি আৰু চাকৰি সূত্ৰে পূৰ্ব বংগৰ বঙালী হিন্দু সকল আহিছে, ব্যৱসায় বাণিজ্য আৰু শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰদেশৰ পৰা বিভিন্ন ভাষা ধৰ্মৰ লোক আহিছে। জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু প্ৰৱজনৰ ফলত অসমৰ কেইবাখনো জিলাৰ জনবিন্যাস অপৰিৱৰ্তনীয়ভাৱে সলনি হৈছে। এই দীঘলীয়া সময়চোৱাত অহা বহুতেই নিজৰ পূৰ্বৰ স্থান চিৰকাললৈ ত্যাগ কৰি অসমৰ বায়ু পানী মাটিকে নিজৰ বুলি গ্ৰহণ কৰি অসমতে থাকি গৈছে। বহুতেই স্বকীয় ভাষা সংস্কৃতি পৰিহাৰ কৰি অসমীয়া ভাষা সংস্কৃতিক আঁকোৱালি লৈ নিজকে অসমীয়া বুলি পৰিচয় দিবলৈ আগবাঢ়ি আহিছে। সেইদৰে এসময়ত অসমীয়া জাতিৰ অংশ বুলি নিজকে পৰিচয় দিয়া বহুতেই এতিয়া অসমীয়া জতিসত্বাৰ পৰা আঁতৰি যাব বিচাৰিছে। সেয়েহে ৬৪ বছৰৰ আগৰ এখন তালিকা অনুসৰি অসমীয়া বা খিলঞ্জীয়া নিৰ্ণয় আৰু এই সংজ্ঞাৰ ভিত্তিত আসন সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা কিমানদূৰ বাস্তৱসন্মত হ’ব সেই বিষয়ত সন্দেহৰ অৱকাশ আছে।
১৯৫১ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী প্ৰস্তুতকৰণৰ কাম ১৯৪৯ চনতে আৰম্ভ হৈছিল। সেই সময়ত দেশৰ পৰিস্থিতি আছিল অগ্নিগৰ্ভা। ভাৰত ধৰ্মৰ আধাৰত দ্বিখণ্ডিত হৈছিল আৰু সমগ্ৰ দেশখন তিনিটা টুকুৰাত বিভক্ত হৈছিল। সাম্প্ৰদায়িক সংঘৰ্ষৰ বাবে বহুত মানুহ এখন দেশ এৰি আন এখন দেশলৈ পলাই যাব লগীয়া হৈছিল। পূব পাকিস্তানৰ পৰা সেই সময়ত বহুতো মানুহৰ অসমলৈ আগমণ ঘটিছিল আৰু সেইদৰে অসমৰ বহুতো লোক পূব পাকিস্তানলৈ গুচি গৈছিল। পূব পাকিস্তানলৈ যোৱা কিছু সংখ্যক লোক পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতিত তিস্থিব নোৱাৰি পুনৰ ভাৰতলৈ গুচিও আহিছিল। তেনে অস্থিৰ পৰিস্থিতিত প্ৰস্তুত কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জীত অসমৰ খিলঞ্জীয়া জনসাধাৰণৰ নাম সঠিক ভাৱে লিপিবদ্ধ হৈছিল নে নাই, সেই বিষয়তো সন্দেহৰ অৱকাশ আছে। 
স্বাধীনতাৰ আগৰে পৰা মুছলিম লীগৰ পৃষ্ঠপোষকতাত অসমক পাকিস্তানৰ লগত চামিল কৰা গভীৰ ষড়যন্ত্ৰ চলিছিল। ব্ৰিটিছে কৰা গ্ৰুপিং আঁচনিত অসমক পূৰ্ব বংগৰ লগত স্থান দিয়া হৈছিল আৰু ভাৰতৰ পৰা অসমৰ বিচ্ছেদ প্ৰায় নিশ্চিত হৈ পৰিছিল। নেহৰু আৰু পেটেলৰ দৰে দেশৰ আগশাৰীৰ নেতাই মুছলিম লীগক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ অসমক পূৰ্ব বংগৰ লগত চামিল কৰা কাৰ্যক সমৰ্থন কৰিছিল। সেই সময়ত গোপীনাথ বৰদলৈয়ে মহাত্মা গান্ধীৰ সহযোগত ব্ৰিটিছৰ গ্ৰুপিং আঁচনিৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰাৰ সুবাদতেই অসম ভাৰতৰ অংগৰাজ্য হ’ব পাৰিলে। সেই সময়ত অসমৰ স্থানীয় জনসাধাৰণ ৰাজনৈতিক ভাৱে সচেতন নাছিল। অসমৰ বহুতো অঞ্চলত যোগাযোগৰ ব্যৱস্থা নাছিল। ভোটাধিকাৰ বা দেশৰ নাগৰিক হিচাপে স্বীকৃত হোৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে বহুতো লোক অজ্ঞ আছিল। গতিকে ১৯৫১ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী প্ৰস্তুতকৰণৰ কামত বহুতো আসোঁৱাহ থাকি যোৱাটো সম্ভৱ। 
আবেগিক দৃষ্টিৰে বিচাৰ কৰিলে অসম নামৰ এই ভূ খণ্ডত আদিৰে পৰা বাস কৰি অহা বিভিন্ন জাতি জনজাতিৰ লোক সকল, যিসকলৰ অসমৰ বাহিৰে বিশ্বত আন কোনো গৃহভূমি নাই, যিসকলৰ জীৱন যাত্ৰাৰ প্ৰণালী, খাদ্যাভ্যাস, পোচাক, কৃষ্টি সংস্কৃতি আদি অসমৰ জলবায়ু আৰু মাটি পানীক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠিছে তেওঁলোকেই খিলঞ্জীয়া অসমীয়া লোক। যিসকল লোকে অসমৰ মাটি পানী বায়ুৰ লগত একাত্মবোধ কৰিব নোৱাৰে, যিসকল লোকৰ জীৱন যাপনৰ প্ৰণালী বা কৃষ্টি সংস্কৃতিত অসমৰ জলবায়ু, মাটি পানীৰ, সংস্কৃতিৰ কোনো প্ৰভাৱ নাই সেই সকল লোক খিলঞ্জীয়া অসমীয়া আখ্যা পোৱা উচিত নহয়। সেয়েহে অসম চুক্তিয়ে অসমীয়াৰ বাবে আচুতীয়াকৈ থোৱা সাংবিধানিক ৰক্ষা কবচৰ আধাৰত আসন সংৰক্ষণ খিলঞ্জীয়া অসমীয়া সকলৰ বাবেহে প্ৰযোজ্য হ’ব লাগে বুলি অনুভৱ হয়। 
কিন্তু বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত বিচাৰ কৰিলে দেখা যায় যে এখন গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰত যিহেতু সংসদ, বিধান সভা বা স্থানীয় নিকায়লৈ নিৰ্বাচিত ব্যক্তি সকল হ’ল জনগণৰ প্ৰতিনিধি, সেয়েহে জনবিন্যাসক আওকাণ কৰি অসমৰ প্ৰতিখন স্থানীয় নিকায়, বিধান সভা বা সংসদীয় সমস্তিত অসমীয়া সংজ্ঞাৰ আধাৰত আসন সংৰক্ষণ কৰিলে সেয়া গণতান্ত্ৰিক মূল্যবোধৰ পৰিপন্থী হ’ব পাৰে। যিহেতু ১৯৫১ চন আৰু বৰ্তমানৰ মাজত জনবিন্যাসৰ আমূল পৰিৱৰ্তন ঘটিছে, যিহেতু এই কথা সত্য যে বিভিন্ন সময়ত পূৰ্ব বংগ আৰু বাংলাদেশৰ পৰা প্ৰৱজন কৰি অহা লোক সকলে অসমৰ প্ৰায় এক তৃতীয়াংশ বিধান সভা সমষ্টিত নিৰ্ণায়ক ভূমিকাত অৱস্থান কৰিছে, যিহেতু বৰাক উপত্যকাৰ সমষ্টি সমূহত অসমীয়া সংজ্ঞাৰ আধাৰত কৰা আসন সংৰক্ষণ অবাঞ্চিত বুলি গণ্য হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে, সেয়েহে সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থাই ১৯৫১ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জীৰ আধাৰত আগবঢ়োৱা অসমীয়াৰ সংজ্ঞা সৰ্বজনগ্ৰাহ্য হোৱাটো সম্ভৱ নহয়।
উল্লেখ্য যে অসম চুক্তিত অসমীয়া মানুহৰ বাবে সাংবিধানিক, ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক ৰক্ষাকবচ প্ৰদান কৰাৰ বিধান দিয়া হৈছে যদিও ব্যৱহাৰিক ক্ষেত্ৰত এই ৰক্ষা কবচ কেনেকৈ দিয়া হ’ব, অসমীয়াৰ সংজ্ঞা কি হ’ব, এই ক্ষেত্ৰত চৰকাৰৰ দ্বায়িত্ব কি হ’ব আদি বিষয়ত চুক্তিখনত বহলাই একো কোৱা হোৱা নাই। কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰণালয়ৰ যুটীয়া সচিবৰ অধ্যক্ষতাত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ, অসম চৰকাৰ আৰু সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থাৰ প্ৰতিনিধিৰে গঠিত ত্ৰিপাক্ষিক উপ-সমিতিয়েহে স্থানীয় নিকায়, বিধানসভা আৰু সংসদত খিলঞ্জীয়া লোকৰ বাবে আসন সংৰক্ষণৰ জৰিয়তে সাংবিধানিক ৰক্ষাকবচ প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল। এই পৰামৰ্শ কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ হ’লে দেশৰ সংসদৰ অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন হ’ব। এই অনুমোদন লাভ কৰিবলৈ হ’লে প্ৰয়োজন হ’ব ৰাজনৈতিক সদিচ্ছাৰ। ভোটৰ অংকত ব্যস্ত অধিকাংশ ৰাজনৈতিক দলে কেৱল অসম চুক্তি ৰূপায়নৰ স্বাৰ্থত একোটা সমষ্টিৰ জনবিন্যাসক আওকাণ কৰি এনে এক সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাৰ সমৰ্থন কৰিব বুলি কেতিয়াও আশা কৰিব নোৱাৰি। তদুপৰি অসমত অসমীয়া মানুহৰ বাবে আসন সংৰক্ষণ কৰিলে দেশজুৰি বিভিন্ন ৰাজ্যত জাতিগত ভিত্তিত আসন সংৰক্ষণৰ দাবী উত্থাপিত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। হয়তো বংগত বঙালী সকলে, মহাৰাষ্ট্ৰত মাৰাঠী সকলে বা গুজৰাটত গুজৰাটী সকলেও যে নিজৰ নিজৰ ৰাজ্যত এনে সংৰক্ষণৰ দাবী তুলিব। সেয়েহে অসম চুক্তিত থাকিলেও অসমীয়া বা খিলঞ্জীয়া মানুহৰ বাবে আসন সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা কাৰ্যকৰী হোৱাৰ আশা ক্ষীণ।
এতিয়া এনে অনুভৱ হয় যে অসম চুক্তিৰ ষষ্ঠ দফাটো অসম আন্দোলনৰ নেতৃবৰ্গক আভুৱা ভাৰিবলৈহে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। এই দফাটো কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আজি প্ৰায় তিনিটা দশক জুৰি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ বা ৰাজ্য চৰকাৰ কোনেও আন্তৰিকতা বা সদিচ্ছা প্ৰদৰ্শন কৰা নাই। আন্দোলনৰ নেতৃবৰ্গই অসম গণ পৰিষদ চৰকাৰ গঠন কৰিও এই বিষয়টোৰ একো মীমাংসা কৰিব নোৱাৰিলে। ৰাজ্য চৰকাৰে সদায় অসমীয়া সংজ্ঞা স্থিৰ নোহোৱাৰ অজুহাত প্ৰদৰ্শন কৰি আহিছে। এই দফাটোত ‘খিলঞ্জীয়া’ৰ সলনি ‘অসমীয়া’ শব্দটো ব্যৱহাৰ হোৱাৰ বাবে এই বিষয়ত বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি হৈছে আৰু এটা ষ্পষ্ট সিদ্ধান্তত উপনীত হ’বলৈ অসুবিধা হৈছে। এতিয়া বিধান সভাৰ অধ্যক্ষ প্ৰণৱ গগৈৰ তত্পৰতাত অসমীয়াৰ সংজ্ঞা নিৰূপনৰ বাবে এক কুচ কাৱাজ আৰম্ভ হৈছে। সেইদৰে অসম সাহিত্য সভাৰ তৰফৰ পৰাও অসমীয়াৰ সংজ্ঞা আগবঢ়োৱা হৈছে। সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থায়ো নিজাববীয়াকৈ অসমীয়াৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছে। কিন্তু মন কৰিবলগীয়া কথা এয়ে যে কোনো এটা সংজ্ঞাই এতিয়ালৈ সৰ্বজনগ্ৰাহ্য হোৱা নাই। প্ৰতিটো সংজ্ঞাই একাংশ মানুহক বঞ্চিত আৰু প্ৰতাৰিত কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপিত হৈছে। 
এতিয়া এটা কথা যথেষ্ট ষ্পষ্ট হৈ পৰিছে যে অসমৰ বৈচিত্ৰময় জনবিন্যাসৰ বাবে সকলোৱে মানি ল’ব পৰা অসমীয়াৰ সংজ্ঞা নিৰূপণ সহজসাধ্য নহয়। অসমীয়াৰ সংজ্ঞা নিৰূপনৰ বাবে কৰা প্ৰচেষ্টাই অসন্তুষ্টি, বিভাজন আৰু সংঘাটৰ সৃষ্টি কৰাৰহে সম্ভাৱনা আছে। তদুপৰি অসমীয়াৰ সংজ্ঞা নিৰূপিত হ’লেও এই সংজ্ঞাৰ আধাৰত আসন সংৰক্ষণ যে কাৰ্যকৰী কৰা হ’ব সেয়াও অসম্ভৱ বুলিয়েই ক’ব পাৰি। ৰাজনৈতিক মুনাফাৰ অবিহনে ৰাজনৈতিক দল সমূহে এই প্ৰচেষ্টা কেতিয়াও সফল হ’ব নিদিয়ে। আনহাতে অসমীয়াৰ সংজ্ঞা নিৰূপনৰ অবিহনে অসম চুক্তিয়ে প্ৰদান কৰা সাংবিধানিক ৰক্ষাকবচ কেতিয়াও সম্ভৱপৰ নহ’ব। সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থাই আশংকা প্ৰকাশ কৰি আহিছে যে আসন সংৰক্ষণ কৰিব নোৱাৰিলে অসমত খিলঞ্জীয়া অসমীয়াৰ অস্তিত্ব বিপন্ন হ’ব আৰু এসময়ত কোনো এজন অবৈধ প্ৰৱজন কাৰী নাগৰিক এসময়ত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হ’বগৈ।
অসমত দীৰ্ঘকালৰ পৰা হৈ থকা প্ৰৱজন আৰু এই প্ৰৱজনৰ ফলত হোৱা জনবিন্যাসৰ পৰিৱৰ্তন এক কঠোৰ বাস্তৱ। সংৰক্ষণৰ দ্বাৰা আসন সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা হ’লেও জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ নিৰৱ আগ্ৰাসনৰ সন্মুখত অসমৰ থলুৱা মানুহ যে এদিন সংখ্যালঘুত পৰিণত হ’বগৈ সেয়া প্ৰায় নিশ্চিত হৈ পৰিছে। সেয়েহে অসমীয়াৰ সংজ্ঞা নিৰ্ণয় আৰু আসন সংৰক্ষণতকৈ এতিয়া অধিক প্ৰয়োজনীয় কথা হৈছে সীমান্তৰে অবৈধ প্ৰৱজন অনতিপলমে বন্ধ কৰাটো। সীমান্ত বন্ধ কৰিবলৈ হ’লে যদি প্ৰয়োজন হয় ভূমি হস্তান্তৰ প্ৰক্ৰিয়াকো আদৰণি জনাব লাগিব। অসম চুক্তিৰ আধাৰত অবৈধ বিদেশী চিনাক্ত কৰি বহিষ্কাৰ কৰাটো এতিয়াও এক জটিল প্ৰক্ৰিয়া হৈ আছে। বাংলাদেশৰ লগত প্ৰত্যাৰ্পণ চুক্তি সম্পাদিত কৰিবলৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক হেঁচা দিব লাগিব। অন্যথা যিমানেই অসমীয়াৰ সংজ্ঞা নিৰ্ণয় কৰা নহওক কিয়, যিমানেই আসন সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা নহওক কিয় অসমৰ খিলঞ্জীয়া জনসাধাৰণ নিশ্চয়কৈ অস্তিত্বৰ সংকটত ভূগিব। অসমীয়াৰ সংজ্ঞা নিৰ্ণয়ৰ নামত বিভাজন আৰু বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি নকৰি অসমৰ সকলো নাগৰিক বিদেশীৰ আগ্ৰাসনৰ বিৰুদ্ধে ঐক্যবদ্ধ হোৱাটোহে সময়ৰ আহ্বান।

(চিন্তাৰ পথিকৃৎ "সাম্প্রতিক অসম"ৰ চতুৰ্থ সংখ্যাত প্রকাশিত দীপাংকৰ মল্ল বৰুৱাৰ প্রবন্ধ)
সম্পূৰ্ণকৈ পঢ়ক »